സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള 30 വർഷത്തെ സിവിലിയൻ ആണവ സഹകരണ കരാറിന് (123 Agreement) അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അംഗീകാരം നൽകി. സൗദിയുടെ സിവിലിയൻ ആണവ ഊർജ്ജ പദ്ധതികൾക്കായി സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉപകരണങ്ങളും വൈദഗ്ധ്യവും നൽകാൻ അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതാണ് ഈ കരാർ. യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവും ഉപയോഗിച്ച ഇന്ധനത്തിന്റെ പുനരുപയോഗവും (spent-fuel reprocessing) പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുന്ന അണുവായുധ നിർജ്ജീകരണത്തിന്റെ “ഗോൾഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്” ഈ കരാറിൽ സൗദിയുടെ മേൽ നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടില്ല എന്നത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

യു.എസ് അറ്റോമിക് എനർജി ആക്ട് പ്രകാരം ഇരു രാജ്യങ്ങളും ചരിത്രപരമായ 123 കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചതായി 2026 ജൂലൈ 22-ന് യു.എസ് ഊർജ്ജ മന്ത്രാലയം പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കരാർ പൂർണ്ണമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിന് മുൻപായി യു.എസ് കോൺഗ്രസിന്റെ നിർബന്ധിത പരിശോധനയ്ക്കും അംഗീകാരത്തിനുമായി സമർപ്പിക്കും. 30 വർഷത്തെ കാലാവധിയുള്ള ഈ കരാർ, സൗദി അറേബ്യ ലക്ഷ്യമിടുന്ന സിവിലിയൻ റിയാക്ടർ പദ്ധതികൾക്കായി ആവശ്യമായ അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉപകരണങ്ങളും വൈദഗ്ധ്യവും നൽകാൻ അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്നു. കൂടാതെ, കരാർ പ്രകാരമുള്ള അംഗീകൃത സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് സിവിലിയൻ റിയാക്ടറുകളിലെ ഇന്ധന ആവശ്യത്തിനായി ഭാവിയിൽ യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കാൻ സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് അനുമതിയുണ്ടായിരിക്കും.

മുൻപത്തെ ചില യു.എസ് ആണവ കരാറുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന കർശന വ്യവസ്ഥ സൗദിക്ക് മേൽ ചുമത്തിയിട്ടില്ല. കൃത്യമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി സൗദിക്ക് ഭാവിയിൽ യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കാൻ അനുമതി നൽകുന്ന ഈ വ്യവസ്ഥ ആയുധ നിയന്ത്രണ അനുകൂലികൾക്കിടയിൽ കടുത്ത ആശങ്കയ്ക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ സാങ്കേതികവിദ്യ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടാൽ ഭാവിയിൽ അണുവായുധ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം എന്നതാണ് പ്രധാന ഭയം.

എന്നാൽ, ഈ കരാറിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും അണുവായുധ നിർജ്ജീകരണ വ്യവസ്ഥകളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് ഭരണകൂടം വ്യക്തമാക്കി. “ആണവ സുരക്ഷയുടെയും നിർജ്ജീകരണത്തിന്റെയും ഉയർന്ന നിലവാരം ഈ കരാറുകൾ പുലർത്തുന്നുണ്ട്,” എന്ന് യു.എസ് ഊർജ്ജ സെക്രട്ടറി ക്രിസ് റൈറ്റ് (Chris Wright) പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.

ഇറാനുമായി നിലനിൽക്കുന്ന കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ബന്ധം ശക്തമാക്കാൻ വാഷിംഗ്ടൺ നടത്തുന്ന നീക്കത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ കരാർ. രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനും, ആഭ്യന്തര എണ്ണ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കാനും, കടുത്ത വൈദ്യുതി ആവശ്യകത പരിഹരിക്കാനുമാണ് സൗദി സിവിലിയൻ ആണവോർജ്ജ മേഖലയിലേക്ക് കടക്കുന്നത്. ഇറാൻ എപ്പോഴെങ്കിലും അണുവായുധം നിർമ്മിച്ചാൽ അതിന് തതുല്യമായ ശേഷി സൗദിയും കൈവരിക്കുമെന്ന് മുൻപ് സൗദി അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇത് മേഖലയിലെ ആണവായുധ മത്സരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ആശങ്ക വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

യു.എസ് നിയമപ്രകാരം കരാർ തടയാനോ ഭേദഗതി ചെയ്യാനോ കോൺഗ്രസിന് അധികാരമുണ്ട്. അതിനാൽ, ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ലംഘിക്കപ്പെടില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ജനപ്രതിനിധികൾ കരാറിനെ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. അംഗീകാരം ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സമീപകാലത്ത് യു.എസും സൗദിയും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തന്ത്രപ്രധാന കരാറുകളിലൊന്നായി ഇത് മാറും.