യു.എസ്-മെക്സിക്കോ അതിർത്തിയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യക്കടത്ത് ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു 2022-ലെ ഈ സംഭവം.

ടെക്സസിൽ കടുത്ത ചൂടിൽ ട്രാക്ടർ ട്രെയിലറിൽ കയറ്റി കൊണ്ടുപോകുന്നതിനിടെ 53 കുടിയേറ്റക്കാർ മരിച്ച 2022-ലെ മനുഷ്യക്കടത്ത് ശ്രമത്തിൽ പങ്കാളിയായതിനെ തുടർന്ന് യു.എസിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ട ഗ്വാട്ടിമാലൻ സ്വദേശിക്ക് യു.എസ് ഫെഡറൽ ജഡ്ജി ചൊവ്വാഴ്ച തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു. യു.എസ്-മെക്സിക്കോ അതിർത്തിയിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ മനുഷ്യക്കടത്ത് ശ്രമങ്ങളിലൊന്നിൽ നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായുള്ള മറ്റൊരു ചുവടുവയ്പ്പാണ് റിഗോബെർട്ടോ റാമോൺ മിറാൻഡ ഒറോസ്കോയുടെ (Rigoberto Ramon Miranda Orozco) ശിക്ഷാവിധി എന്ന് യു.എസിലെയും ഗ്വാട്ടിമാലയിലെയും പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ വിശേഷിപ്പിച്ചു. മരണമടഞ്ഞ രണ്ടുപേർക്കും ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ മറ്റൊരാൾക്കും യാത്രയും താമസസൗകര്യവും ഏർപ്പാടാക്കിയതായി സമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് 50-കാരനായ മിറാൻഡ ഒറോസ്കോയ്ക്ക് 30 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചത്.

മധ്യ അമേരിക്കയിലെയും മെക്സിക്കോയിലെയും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്നോ അക്രമങ്ങളിൽ നിന്നോ രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന തങ്ങളുടെ യുവാക്കൾ നാടുവിടുന്നത് കണ്ടുപരിചയിച്ച ഗ്രാമങ്ങളെ നടുക്കിക്കൊണ്ട്, മൃതദേഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ട്രെയിലർ ഉപ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയതിന് ശേഷം യു.എസിലും ഗ്വാട്ടിമാലയിലുമായി ഇരുപതോളം പേർ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

“ഈ ഭൂമിയിലെ തങ്ങളുടെ അവസാന മണിക്കൂറുകളിൽ അവർ കഠിനമായി കഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നത് വ്യക്തമാണ്,” ശിക്ഷാവിധിക്കുശേഷം വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ യു.എസ് അറ്റോർണി ജസ്റ്റിൻ സിമ്മൺസ് മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു. ‘പുറത്തുകടക്കാൻ ചുവരുകളിൽ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് വരഞ്ഞു’

2022 ജൂണിൽ അതിർത്തി നഗരമായ ലാരെഡോയിൽ നിന്ന് സാൻ അന്റോണിയോയിലേക്കുള്ള മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീണ്ട യാത്രയിൽ ട്രെയിലറിന്റെ എയർകണ്ടീഷണർ തകരാറിലാവുകയും ഉള്ളിൽ കുടുങ്ങിയ ആളുകൾക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് അധികൃതർ പറഞ്ഞു. യു.എസ് അതിർത്തി കടക്കാൻ കുടിയേറ്റക്കാർ 15,000 യു.എസ് ഡോളർ വരെ വീതം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ പറഞ്ഞു. സാൻ അന്റോണിയോയിലെ വിജനമായ ഒരു ഉപറോഡിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ട്രെയിലർ തുറന്നപ്പോൾ 48 കുടിയേറ്റക്കാർ മരിച്ച നിലയിലായിരുന്നു. 16 പേരെ ആശുപത്രികളിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും അതിൽ 5 പേർ കൂടി മരണപ്പെട്ടു.

ചൂടിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ യാത്രക്കാർ അഴിച്ചുമാറ്റിയ വസ്ത്രങ്ങളും ട്രെയിലറിന്റെ ചുവരുകളിൽ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് വരഞ്ഞ പാടുകളും അന്വേഷണ സംഘം കണ്ടെത്തിയതായി സിമ്മൺസ് പറഞ്ഞു. “അവർ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പുറത്തുകടക്കാൻ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് പാടുപെടുകയായിരുന്നു,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മരിച്ചവരിൽ 21 പേർ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന് സിമ്മൺസ് പറഞ്ഞു.

മിറാൻഡ ഒറോസ്കോയുടെ അഭിഭാഷകൻ അൽഫോൺസോ കബനാസ് ജൂനിയർ ഈ ശിക്ഷാവിധിയെ “വളരെ കഠിനമായത്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ആ സമയത്ത് തന്റെ കക്ഷി ഗ്വാട്ടിമാലയിലായിരുന്നുവെന്നും കുടിയേറ്റക്കാർ സാൻ അന്റോണിയോയിലേക്ക് പോകുന്ന വാഹന ഏതാണെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് നിയന്ത്രണമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും എയർ കണ്ടീഷനിംഗ് തകരാറിലായ കാര്യം അദ്ദേഹത്തിന് അറിയില്ലായിരുന്നുവെന്നും അഭിഭാഷകൻ പറഞ്ഞു. ഇത്തരം കഠിനമായ ശിക്ഷകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെ തടയില്ലെന്നാണ് കരുതുന്നതെന്ന് കബനാസ് പറഞ്ഞു. “നമുക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് സമഗ്രമായ ഇമിഗ്രേഷൻ പരിഷ്കരണമാണ്,” കബനാസ് പറഞ്ഞു. മറ്റ് പ്രതികൾ ഇപ്പോഴും ശിക്ഷാവിധിക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു. 2024-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ വച്ച് അറസ്റ്റിലാവുകയും അടുത്ത വർഷം യു.എസിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്ത മിറാൻഡ ഒറോസ്കോയ്ക്ക് യു.എസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ജഡ്ജി ഒർലാന്റോ ഗാർഷ്യയാണ് ശിക്ഷ വിധിച്ചത്.

മരണത്തിന് ഇടയാക്കിയ രീതിയിൽ കുടിയേറ്റക്കാരെ യു.എസിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുക, അതിന് ഒത്താശ ചെയ്യുക, കൂടാതെ ഗുരുതരമായ ശാരീരിക പരിക്കിന് ഇടയാക്കിയ രീതിയിൽ കുടിയേറ്റക്കാരെ യു.എസിലേക്ക് കടത്താൻ സഹായിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ അദ്ദേഹം ജൂലൈയിൽ സമ്മതിച്ചതായി പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ പറഞ്ഞു. മിറാൻഡ ഒറോസ്കോയ്ക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ശിക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചതായി സിമ്മൺസ് പറഞ്ഞു. ട്രാക്ടർ ട്രെയിലറിനുള്ളിൽ കുടിയേറ്റക്കാർ അനുഭവിച്ച ദുരിതങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച ഗ്വാട്ടിമാലൻ അറ്റോർണി ജനറൽ ഗബ്രിയേൽ ഗാർഷ്യ ലൂണയും സിമ്മൺസിനൊപ്പം പങ്കെടുത്തു. “അവർ ഒരു വാഗ്ദാനത്തിനായാണ് പണം നൽകിയത്, എന്നാൽ ആ വാഗ്ദാനം മുതലെടുത്തവർ അവരെ വിധിക്കായി ഉപേക്ഷിച്ചു,” ഗാർഷ്യ ലൂണ പറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ വർഷം, യു.എസിനുള്ളിലെ മനുഷ്യക്കടത്ത് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ തലവനെന്ന് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ വിശേഷിപ്പിച്ച ഫെലിപ്പ് ഒർഡുന-ടോറസിന് യു.എസിൽ ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന സഹായിയായ അർമാണ്ടോ ഗോൺസാലസ്-ഓർട്ടെഗയ്ക്ക് 83 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷയും ലഭിച്ചു.

കൂടുതൽ ശിക്ഷാവിധികൾ വരാനിരിക്കുന്നു

സമീപ ദശകങ്ങളിൽ മെക്സിക്കോയിൽ നിന്ന് യു.എസ് അതിർത്തി കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ജീവൻ അപഹരിച്ച ദുരന്തങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മാരകമായ ഒന്നാണ് ഈ സംഭവം. 2017-ൽ സാൻ അന്റോണിയോയിലെ വാൾമാർട്ടിൽ പാർക്ക് ചെയ്തിരുന്ന ട്രക്കിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങി 10 കുടിയേറ്റക്കാർ മരിച്ചിരുന്നു.

2003-ൽ സാൻ അന്റോണിയോയ്ക്ക് തെക്കുകിഴക്കുള്ള കടുത്ത ചൂടുള്ള ഒരു ട്രക്കിൽ നിന്ന് 19 കുടിയേറ്റക്കാരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.