2011 മാർച്ച് 13-ന്, അമേരിക്കയിലെ ബാൾട്ടിമോർ നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള 30 വയസ്സുകാരൻ എണ്ണസമ്പന്നമായ ലിബിയൻ പട്ടണമായ ബ്രെഗയ്ക്ക് സമീപം നടന്ന ഒരു ആക്രമണത്തിൽ തലയ്ക്ക് പരിക്കേറ്റ് വീഴുകയും, തുടർന്ന് മുഅമ്മർ ഗദ്ദാഫിയുടെ തടവുകാരനായി ഉണരുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത 166 ദിവസങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഒറ്റയ്ക്കുള്ള തടവറയിലായിരുന്നു (solitary confinement).
കൃത്യം 15 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അതേ വ്യക്തി – മാത്യൂ ആരോൺ വാൻഡൈക്ക് – കൊൽക്കത്ത വിമാനത്താവളത്തിൽ വെച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ (NIA) പിടിയിലായി. അതേ ദിവസം തന്നെ, ഹുർബ പെട്രോ, താരാസ് സ്ലിവിയാക്, ഇവാൻ സുക്മാനോവ്സ്കി, മരിയൻ സ്റ്റെഫാൻകിവ്, മക്സിം ഹോഞ്ചറുക്, വിക്ടർ കമിൻസ്കി എന്നീ ആറ് ഉക്രെയ്ൻ പൗരന്മാരെ ലഖ്നൗ, ഡൽഹി വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ നിന്ന് നടത്തിയ ഏകോപിത നീക്കത്തിലൂടെ NIA അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
ടൂറിസ്റ്റ് വിസയിൽ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഏഴംഗ സംഘം അസം വഴി യാത്ര ചെയ്ത്, സംരക്ഷിത അതിർത്തി സംസ്ഥാനമായ മിസോറാമിലേക്ക് കടന്നതായി എൻ.ഐ.എ ആരോപിച്ചു. മിസോറാമിൽ നിന്ന് അവർ മ്യാൻമറിലേക്ക് കടക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നിരോധിത ഇന്ത്യൻ ഭീകര സംഘടനകൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുകയും ഡ്രോണുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള യൂറോപ്യൻ ആയുധങ്ങളും ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള ഉപകരണങ്ങളും നൽകുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ഏജൻസി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യയ്‌ക്കെതിരെ ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തി എന്ന ഗുരുതരമായ കുറ്റമാണ് ഇവർക്കെതിരെ ചുമത്തിയത്. തുടർന്ന് ഇവർക്കെതിരെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ നിയമത്തിലെ (UAPA) കർശനമായ സെക്ഷൻ 18 ചുമത്തുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ, ആറ് മാസത്തിലധികം കസ്റ്റഡിയിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷവും (ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഡൽഹിയിലെ തിഹാർ ജയിലിലായിരുന്നു), സെപ്റ്റംബർ അവസാനത്തോടെ മാത്യൂ വാൻഡൈക്കും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ആറ് ഉക്രെയ്ൻ പൗരന്മാരും ഡിഫോൾട്ട് ജാമ്യത്തിൽ (default bail) പുറത്തിറങ്ങുകയും സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
പിന്നീടാണ് ഈ അസാധാരണ കേസിൽ തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു തിരിവണുണ്ടായത് – ഒക്ടോബർ 23-ന് വാൻഡൈക്ക് ഡൽഹി കോടതിയിൽ വീണ്ടും ഹാജരായി. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാൻ മൂന്ന് മാസം കൂടി വേണമെന്ന് എൻ.ഐ.എ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, വാൻഡൈക്കിന്റെ സഹകരണം കണക്കിലെടുത്ത് കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് യു.എസ്.എയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുമതി നൽകി.
