ഡുബായ്/വാഷിംഗ്ടൺ, – ഇറാനുമായി ഒരു തരത്തിലുള്ള ചർച്ചകളും നടക്കുന്നില്ലെന്ന് യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ചൊവ്വാഴ്ച വ്യക്തമാക്കി. പ്രധാന ജലപാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നിട്ടിരിക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ഈ പാത ഇപ്പോഴും അടഞ്ഞുകിടക്കുകയാണെന്ന ഇറാന്റെ പ്രസ്താവനയ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണം.

ഏകദേശം ആറ് മാസത്തോളമായി തുടരുന്ന സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള കരാർ സാധ്യതകൾ മങ്ങുന്നത് ചൊവ്വാഴ്ച ക്രൂഡോയിൽ വില വീണ്ടും ഉയരാൻ ഇടയാക്കി. ഇതിനിടയിൽ ഓഹരി വിപണികൾ തകരുകയും, യു.എസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ വായ്പാ ചെലവുകൾ പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കിലെത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ പ്രതിസന്ധി ദീർഘകാല പണപ്പെരുപ്പത്തിനും സാമ്പത്തിക ആഘാതത്തിനും കാരണമാകുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.

താത്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ കാലാവധി തിങ്കളാഴ്ച അവസാനിച്ചു. നയതന്ത്ര തലത്തിലെ സ്തംഭനാവസ്ഥയെത്തുടർന്ന് രാജ്യം “പൂർണ്ണമായും ആക്രമണോത്സുകമായ” സൈനിക നിലപാടിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ റോയിട്ടേഴ്സിനോട് പറഞ്ഞു. എങ്കിലും ചൊവ്വാഴ്ച ഇരുഭാഗത്തുനിന്നും പുതിയ ആക്രമണങ്ങളൊന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല.

“ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഇറാനുമായി നിലവിൽ ചർച്ചകളോ സംഭാഷണങ്ങളോ നടക്കുന്നില്ല, പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുമില്ല,” ട്രംപ് തന്റെ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ പോസ്റ്റിൽ കുറിച്ചു. “നാവിക ഉപരോധം പൂർണ്ണ ശക്തിയോടെ തുടരുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കടലിലെ മുഴുവൻ മൈനുകളും നീക്കം ചെയ്യുകയോ നിർവീര്യമാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

എന്നാൽ തിങ്കളാഴ്ച, ട്രംപിന്റെ മരുമകനും പ്രത്യേക പ്രതിനിധിയുമായ ജാരെഡ് കുഷ്‌നർ കൂടുതൽ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന രീതിയിലാണ് സംസാരിച്ചിരുന്നത്. ഇറാനുമായുള്ള ചർച്ചകൾ ഇപ്പോഴും പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും അത് മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്തവിധം ശക്തമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു.

യു.എസ്-ഇസ്രായേൽ സംയുക്ത ആക്രമണത്തോടെ ആരംഭിച്ച ഈ സംഘർഷം ആറ് മാസം പിന്നിടുമ്പോൾ കടുത്ത തർക്കമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് ഇറാൻ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നത് തുടരുമ്പോൾ, ചർച്ചകൾ ശാശ്വത പരിഹാരത്തിലെത്തിയില്ലെങ്കിൽ ആക്രമണം പുനരാരംഭിക്കുമെന്ന് വാഷിംഗ്ടണും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഇറാന് ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള ശേഷി തടയുകയാണ് യു.എസിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ, നേരത്തെ യു.എസ് സൈന്യം ആക്രമിച്ച കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന സം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം നീക്കം ചെയ്യാതെ ഇത് സാധ്യമല്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

കപ്പൽ ഗതാഗത തടസ്സം

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ മെച്ചപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾക്കിടയിലും, കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നതായി വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

ഇറാനിൽ നിന്ന് രണ്ട് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിച്ചതായി യു.എ.ഇ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. മേയ് 4-ന് ഫുജൈറ തുറമുഖത്തിന് നേരെ ഉണ്ടായ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ സംഭവമാണിത്. പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലുകൾ പ്രകാരം ഈ മിസൈലുകൾ “കടൽ ഗതാഗതത്തെയാണ്” ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്ന് പിന്നീട് X-ൽ പങ്കുവെച്ച പ്രസ്താവനയിൽ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. രണ്ട് മിസൈലുകളും കടലിലാണ് പതിച്ചത്. എന്നാൽ, ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഗായി ഈ ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയും യു.എ.ഇയുടെ പ്രസ്താവന വ്യാജമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

മേഖലയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും ഭീഷണിയാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, ഇറാനുമായുള്ള എല്ലാ വ്യാപാര നടപടികളും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും പുനരറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ നിർത്തിവച്ചതായി യു.എ.ഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. യുദ്ധം തുടങ്ങി ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, മാർച്ച് ആദ്യം നിർത്തിവെച്ചിരുന്ന നേരിട്ടുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതം ജൂൺ അവസാനത്തോടെ ദുബായിലെ ജബൽ അലി തുറമുഖം വഴി മാത്രമാണ് പുനരാരംഭിച്ചിരുന്നത്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന ഒരു കപ്പലിന് നേരെ അജ്ഞാത വസ്തു പതിച്ചതായി യുകെ മാരിടൈം ട്രേഡ് ഓപ്പറേഷൻസ് (UKMTO) ചൊവ്വാഴ്ച അറിയിച്ചു. ആക്രമണത്തിൽ കപ്പലിന്റെ എഞ്ചിൻ റൂമിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ജീവനക്കാരിൽ ഒരാൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഒമാൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് ബാക്കി ജീവനക്കാരെ സഹായിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ഇതിൽ ടെഹ്റാൻ ഉടനടി പ്രതികരണമൊന്നും നടത്തിയിട്ടില്ല.

തിങ്കളാഴ്ച ലഭിച്ച പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പലുകളുടെ സഞ്ചാരം ഒറ്റയക്കത്തിൽ മാത്രമായി ചുരുങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.

ജൂണിൽ ഒപ്പുവെച്ച ഇടക്കാല കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ യു.എസ് പാലിക്കുന്നത് വരെ കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞുതന്നെ കിടക്കുമെന്ന് മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ ചർച്ചക്കാരൻ മുഹമ്മദ് ബാഖിർ ഖാലിബാഫ് പറഞ്ഞു. ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുക, എണ്ണ ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക, ടെഹ്റാന്റെ മരവിപ്പിച്ച സ്വത്തുക്കൾ വിട്ടുനൽകുക, സൈനിക ഭീഷണികളും ഓപ്പറേഷനുകളും അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ വ്യവസ്ഥകളെന്ന് ഖാലിബാഫ് പാർലമെന്റിൽ പറഞ്ഞു.

ജൂൺ 17-ന് ഒപ്പുവെച്ച കരാർ പ്രകാരം ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചും യു.എസ് ഉപരോധങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിപുലമായ ഒരു കരാറിലെത്താൻ 60 ദിവസത്തെ സമയം അനുവദിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലാവധി തിങ്കളാഴ്ച അവസാനിച്ചു, സമയം നീട്ടിനൽകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ലെന്ന് ട്രംപും വ്യക്തമാക്കി. “എല്ലാ മുൻനിരകളിലുമുള്ള സൈനിക നടപടികൾ ഉടൻ തന്നെ പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കും” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച കരാർ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കത്തെത്തുടർന്ന് പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഇല്ലാതാവുകയായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് ലോകത്തിലെ അഞ്ചിലൊന്ന് എണ്ണയും എൽ.എൻ.ജിയും കടന്നുപോയിരുന്നത് ഈ ഇടുങ്ങിയ ജലപാതയിലൂടെയായിരുന്നു.

ചർച്ചകൾക്ക് ഇപ്പോഴും തയ്യാറാണെന്ന് ഇറാൻ

യു.എസുമായി ചർച്ചകൾക്ക് ഇപ്പോഴും സന്നദ്ധമാണെന്നും എന്നാൽ ചർച്ചകളെ കീഴടങ്ങലായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുതെന്നും ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവ് മുഹമ്മദ് മുഖ്ബർ ചൊവ്വാഴ്ച പറഞ്ഞതായി ഫാർസ് ന്യൂസ് ഏജൻസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സൈനിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കും ഉപരോധങ്ങൾക്കും ഇറാന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തെ തകർക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയും അന്തസ്സും സഖ്യകക്ഷികളെയും സംരക്ഷിക്കുമെന്നും മുഖ്ബർ വ്യക്തമാക്കി.

യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക ശിക്ഷകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് ജനങ്ങളുടെ ദുരിതം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും, അത് രാജ്യത്ത് വീണ്ടും അസ്വസ്ഥതകൾ സൃഷ്ടിച്ച് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത തകർക്കുമെന്നും ഇറാനിയൻ നേതാക്കൾ ഭയപ്പെടുന്നു.

പ്രധാനമായും ഇറാനിലും ലെബനനിലുമായി ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ഈ സംഘർഷത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഒമാൻ, ജോർദാൻ, കുവൈറ്റ്, ഇസ്രായേൽ, യു.എ.ഇ, സൗദി അറേബ്യ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ യു.എസ് സൈനിക താവളങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും നേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സംഘർഷം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ബെഞ്ച്മാർക്ക് ബ്രെന്റ് ക്രൂഡോയിൽ വില കുത്തനെ ഉയർന്നു. യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള നിലയേക്കാൾ 75% വർദ്ധിച്ച് ബാരലിന് 126 ഡോളർ വരെ എത്തിയിരുന്നു. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഫ്യൂച്ചറുകൾ ചൊവ്വാഴ്ച 20 സെന്റ് ഉയർന്ന് ബാരലിന് 91 ഡോളറിന് മുകളിലാണ് ക്ലോസ് ചെയ്തത്.

കൂടുതൽ ഉപരോധങ്ങളിലൂടെ ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ തകർക്കാൻ വാഷിംഗ്ടണിന് കഴിയുമെന്ന് യു.എസ് ഭരണകൂട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മുന്നറിയിപ്പ് ആവർത്തിച്ചു. “വരും ആഴ്ചകളിലും മാസങ്ങളിലും പ്രസിഡന്റിന് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന നിരവധി മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഇനിയും ബാക്കിയുണ്ട്.”