പ്രവർത്തന പദവികളിലേക്ക് നിലവിലെ ടാക്സി, റൈഡ്–ഹെയ്‌ലിംഗ് ഡ്രൈവർമാരെ നിയമിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ഡ്രൈവറില്ലാ വാഹന കമ്പനി വ്യക്തമാക്കുന്നു

കാനഡയിലേക്ക് ഡ്രൈവറില്ലാ റൈഡ്-ഹെയ്‌ലിംഗ് വാഹനങ്ങൾ എത്തിക്കാനുള്ള വേമോയുടെ (Waymo) പദ്ധതി, വിപണിയിൽ തിരക്കേറുമെന്നും കൂടുതൽ റൈഡ്‌ഷെയർ, ടാക്സി ഡ്രൈവർമാർക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും ഡ്രൈവർമാർക്കിടയിലും അവരുടെ അവകാശ പ്രവർത്തകർക്കിടയിലും ആശങ്കയുയർത്തിയിട്ടുണ്ട്.

2028-ൽ സർവീസ് ആരംഭിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിന് മുന്നോടിയായി ടൊറന്റോയിൽ പരീക്ഷണം തുടങ്ങാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച കമ്പനി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഈ പ്രഖ്യാപനം മുൻ ഊബർ ഡ്രൈവറും ‘റൈഡ്‌ഷെയർ ഡ്രൈവേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഒന്റാറിയോ’യുടെ പ്രസിഡന്റുമായ ജോർജ്ജ് വെഡ്ജിനെ (George Wedge) അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. “നമ്മൾ കുറച്ചുകൂടി ബുദ്ധിയുള്ളവരാണെന്നാണ് ഞാൻ കരുതിയത്,” മറ്റൊരു റൈഡ്-ഹെയ്‌ലിംഗ് സർവീസ് കൂടി വരുന്നതിലൂടെ ഡ്രൈവർമാർക്കുണ്ടാകുന്ന ആഘാതത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വെഡ്ജ് പറഞ്ഞു.

നഗരസഭയുടെ 2024-ലെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ആ വർഷം അവസാനത്തോടെ ടൊറന്റോയിൽ 80,000-ത്തിലധികം സജീവ സ്വകാര്യ ഗതാഗത വാഹന (PTC) ലൈസൻസുള്ള ഡ്രൈവർമാരുണ്ടായിരുന്നു. ടാക്സി അല്ലെങ്കിൽ ലിമോസിൻ ലൈസൻസുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല, ഊബർ (Uber), ലിഫ്റ്റ് (Lyft) തുടങ്ങിയ റൈഡ്-ഹെയ്‌ലിംഗ് ആപ്പുകൾ മാത്രമാണിത്. ഡ്രൈവർമാർ തമ്മിലുള്ള കടുത്ത മത്സരം കാരണം വ്യവസായം ഇതിനകം തന്നെ “ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിൽ” (rock bottom) എത്തിനിൽക്കുകയാണെന്നും, വേമോ വരുന്നതോടെ “ആ താഴെത്തട്ടിനും താഴേക്ക് പോകും” എന്നും വെഡ്ജ് പറയുന്നു. “തൊഴിലാളികളെ പൂർണ്ണമായി മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്ന ഒന്നായാണ് ഞങ്ങൾ ഇതിനെ കാണുന്നത്. റോഡിലിറങ്ങുന്ന ഓരോ വേമോ കാറിനും, പകരം മാന്യമായ ജോലി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒന്നുമുതൽ മൂന്ന് വരെ റൈഡ്‌ഷെയർ ഡ്രൈവർമാർക്കാണ്.”

പ്രവർത്തന ജോലികൾക്കായി ഡ്രൈവർമാരെ നിയമിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി വേമോ

അനുമതി ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഫ്ലീറ്റ് മാനേജ്‌മെന്റ് (വാഹന നിര പരിപാലനം), കസ്റ്റമർ സർവീസ് തുടങ്ങിയ സേനങ്ങൾക്കായി പ്രാദേശികമായി നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ നിയമിക്കാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി കമ്പനി പറയുന്നു. “ഈ തസ്തികകളിൽ പലപ്പോഴും നിലവിലെ ടാക്സി/റൈഡ് ഹെയ്‌ലിംഗ് ഡ്രൈവർമാരെയായിരിക്കും നിയമിക്കുക,” വേമോ വക്താവ് സി.ബി.സി ന്യൂസിന് (CBC News) അയച്ച ഇമെയിലിൽ പറഞ്ഞു. “നാഷ്‌വില്ലിൽ (Nashville) ലിഫ്റ്റുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചതടക്കം മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലും വേമോ ഇത് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.” എന്നാൽ വേമോയുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും വിശ്വാസയോഗ്യമായിട്ടില്ല. നഗരത്തിലേക്ക് റൈഡ്-ഹെയ്‌ലിംഗ് ആപ്പുകൾ വന്നപ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദുരിതമനുഭവിച്ചത് ഡ്രൈവർമാരാണെന്ന് ‘ബെക്ക് ടാക്സി’യുടെ (Beck Taxi) മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായ ക്രിസ്റ്റിൻ ഹബ്ബാർഡ് പറയുന്നു.

“ഊബർ ടൊറന്റോയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ‘റോഡുകളിലെ വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കും’, ‘തങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി വണ്ടി ഓടിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് നല്ല ശമ്പളമുള്ള ജോലി നൽകും’ എന്നൊക്കെയാണ് പറഞ്ഞത്,” ഹബ്ബാർഡ് പറഞ്ഞു. “എന്നാൽ [റോഡുകളിലേക്ക്] കൂടുതൽ വാഹനങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുക മാത്രമാണ് അത് ചെയ്യുന്നത്. നമ്മുടെ തെരുവുകളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം അവകാശപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റൊരു കോടീശ്വര യു.എസ് കമ്പനിയാണിത്.” ടൊറന്റോയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ഡ്രൈവർമാർക്ക് “വഴക്കമുള്ള” (flexible) ജോലി ഓപ്ഷനുകൾ നൽകുകയായിരുന്നു തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ഊബർ പറയുന്നു. “യാത്രക്കാരായും ഡ്രൈവർമാരായും ടൊറന്റോയിലെ ജനങ്ങൾ റൈഡ്‌ഷെയറിനെ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്,” ഊബർ വക്താവ് പ്രസ്താവനയിലൂടെ അറിയിച്ചു. “യാത്രക്കാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി വീട്ടിലെത്താനോ, ഒരു അപ്പോയിന്റ്മെന്റിൽ എത്താനോ, മറ്റ് ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിലേക്ക് ബന്ധപ്പെടാനോ, പ്രാദേശിക ബിസിനസുകളെ പിന്തുണയ്ക്കാനോ ആകട്ടെ, അവർക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ കൂടുതൽ ചോയ്‌സുകൾ ലഭിക്കുന്നു. ഡ്രൈവർമാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, സ്വന്തം നിബന്ധനകൾക്കനുസരിച്ച് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നത്.”

യു.എസ് വിപണിയുടെ ഒരു വിഹിതം വേമോ പിടിച്ചെടുത്തതായി ഡ്രൈവർ

വർഷങ്ങളായി വേമോ പ്രവർത്തിക്കുന്ന യു.എസിലെ ചില ഡ്രൈവർമാർക്ക് ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനുണ്ട്. അറ്റ്ലാന്റയിൽ അഞ്ച് വർഷമായി ഊബർ ഡ്രൈവറായ ഭൂപേന്ദ്ര ചൗഹാൻ പറയുന്നത്, 2023 മുതൽ യാത്രകളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനത്തിൽ പൊതുവായ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. എന്നാൽ, 2025-ൽ വേമോ വിപണിയിൽ പ്രവേശിച്ചതാണ് അറ്റ്ലാന്റയിലെ ഈ മേഖലയ്ക്ക് ഏറ്റവുമ വലിയ തിരിച്ചടിയായതെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

“നമ്മുടെ മുന്നിലേക്ക് എന്താണ് വരാൻ പോകുന്നതെന്ന് അറിയാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അവർ വിപണിയിൽ എത്തിയ ശേഷമല്ല അത് മനസ്സിലാക്കേണ്ടിയിരുന്നത്,” കഴിഞ്ഞ വർഷം തന്റെ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം 20 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ കുറഞ്ഞതായി കണക്കാക്കിക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ, ‘അറ്റ്ലാന്റ റൈഡ്‌ഷെയർ ഡ്രൈവേഴ്‌സ് യൂണിയന്റെ’ കോ-ചെയർ ആണ് ചൗഹാൻ. ഇതിലൂടെ അദ്ദേഹവും മറ്റ് ഡ്രൈവർമാരും കമ്പനിക്കെതിരെ പരസ്യമായി സംസാരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആഘാതം എന്താണെന്ന് മുൻകൂട്ടി അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ വേമോയുടെ വരവിന് മുമ്പ് ഡ്രൈവർമാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമനിർമ്മാണത്തിനായി താൻ പോരാടുമായിരുന്നു എന്ന് ചൗഹാൻ പറയുന്നു. “നിലവിൽ ഇതൊരു തുറന്ന മത്സരമാണ്. പരീക്ഷണം പൂർത്തിയാകുന്നിടത്തോളം കാലം ഡ്രൈവറില്ലാ കാറുകൾക്ക് വേഗത്തിൽ കടന്നുവരാൻ കഴിയും,” ചൗഹാൻ പറഞ്ഞു.

തൊഴിൽ വിപണിയിലുണ്ടാകുന്ന ആഘാതം പരിഗണിക്കുമെന്ന് പ്രവിശ്യാ ഭരണകൂടം

ഒന്റാറിയോയിൽ, വേമോയ്ക്ക് റോഡിലിറങ്ങാനുള്ള അനുമതി ലഭിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിലാണ് കാര്യങ്ങൾ. 10 വർഷം മുമ്പ് ആരംഭിച്ച സ്വയം നിയന്ത്രിത വാഹനങ്ങൾക്കായുള്ള (automated vehicles) പ്രവിശ്യാ പൈലറ്റ് പദ്ധതി പ്രകാരം കമ്പനി നിലവിൽ പരീക്ഷണ ഘട്ടം ആരംഭിക്കുകയാണ്. ഗതാഗത സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ “നവീകരണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുക” എന്നതായിരുന്നു തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്ന് 2015-ലെ പ്രവിശ്യയുടെ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഡ്രൈവർ സീറ്റിൽ ഒരാൾ വേണമായിരുന്നു, എന്നാൽ ചില നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി ഡ്രൈവറില്ലാ വാഹനങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതിനായി 2019-ൽ ആ നിബന്ധന മാറ്റി. തൊഴിൽ വിപണിയിലുണ്ടാകുന്ന ആഘാതം പരിഗണിക്കാതെ വേമോയുടെ അനുമതിയുടെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കില്ലെന്ന് പ്രവിശ്യാ ഭരണകൂടം വ്യക്തമാക്കി.

ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ ഡക്കോട്ട ബ്രേസിയർ പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു: “വേമോയ്ക്ക് ഈ പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് നീങ്ങണമെങ്കിൽ, ഒന്റാറിയോയുടെ കർശനമായ സുരക്ഷാ, പ്രവർത്തന ആവശ്യകതകൾ തുടർന്നും പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കൂടാതെ ഒന്റാറിയോയിലെ തൊഴിലാളികൾക്കും ബിസിനസുകൾക്കുമായി ജോലി സാധ്യതകൾ, നിയമന സമയപരിധി, മറ്റ് അവസരങ്ങൾ എന്നിവ വ്യക്തമാക്കുന്ന വിശ്വസനീയമായ തൊഴിൽ പദ്ധതിയിലൂടെ ഇവിടുത്തെ തൊഴിലാളികളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത പൂർത്തിയാക്കുകയും വേണം.”

ഡ്രൈവറില്ലാ കാറുകൾക്ക് ഇതുവരെ അനുമതി ലഭിക്കാത്തതിനാൽ, ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ലൈസൻസുകളോ ഉപനിയമങ്ങളോ നടപ്പിലാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ടൊറന്റോ നഗരസഭ എത്തിയിട്ടില്ല. “വാഹനങ്ങൾ വാടകയ്ക്ക് നൽകുന്ന ഉപനിയമം (Vehicle-for-Hire Bylaw) നിലവിൽ സ്വയം നിയന്ത്രിത വാഹനങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ബാധകമാകും, ഭാവിയിൽ എന്തൊക്കെ മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് സിറ്റി ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധിച്ച് വരികയാണ്,” സിറ്റിയുടെ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ മാനേജർ കെയ്‌ല ലൂയിസ് പറഞ്ഞു.

ആത്യന്തികമായി, വിപണിയിൽ പുതിയ മത്സരം എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് വേമോ വാഹനങ്ങൾക്ക് അനുമതി ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ 2028-ൽ ഇത് ഇവിടെ എത്തിയാൽ, കളി അവസാനിപ്പിക്കേണ്ട സമയമായേക്കാം എന്നാണ് ടൊറന്റോയിലെ ദീർഘകാല ടാക്സി ഡ്രൈവറായ അഹമ്മദ് അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ പറയുന്നത്. ടാക്സി സർവീസുകളുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് റൈഡ്-ഹെയ്‌ലിംഗ് ആപ്പുകളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന റഹ്മാൻ, തനിക്ക് പുതിയൊരു ജോലി കണ്ടെത്തേണ്ടി വരുമെന്ന് ആശങ്കപ്പെടുന്നു. “സാങ്കേതികവിദ്യ, അത് എല്ലാം മാറ്റിമറിച്ചു,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.