സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ, ന്യൂയോർക്ക്, ഷിക്കാഗോ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ യു.എസ്. വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന വിമാനങ്ങളുടെ ബോർഡിങ് ഗേറ്റുകളിൽ പതിവായി കാണുന്ന ഒരു കാഴ്ചയാണ് അറുപതും എഴുപതും അതിലധികവുമായ വീൽചെയറുകളുടെ നീണ്ട നിര. എന്നാൽ, ഏകദേശം പതിനാറു മണിക്കൂറോളം നീളുന്ന യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം ഈ വിമാനങ്ങൾ ഡൽഹിയിലോ മുംബൈയിലോ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ ദൃശ്യങ്ങൾ ആകെ മാറുന്നു. ബോർഡിങ് സമയത്ത് വീൽചെയർ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് നടിച്ച പല യാത്രക്കാരും ഇമിഗ്രേഷനും കസ്റ്റംസ് പരിശോധനയും പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സ്വന്തം ലഗേജുമെടുത്ത് യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടുമില്ലാതെ നടന്നുപോകുന്ന കാഴ്ചയാണ് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. വ്യോമയാന മേഖലയിൽ തമാശയായി ‘മിറാക്കിൾ ഫ്ലൈറ്റുകൾ’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ വലിയൊരു വ്യവസ്ഥാപിത ചൂഷണവും ധാർമ്മികമായ വീഴ്ചയുമാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം അന്താരാഷ്ട്ര സർവീസുകളിലും ആകെ യാത്രക്കാരുടെ വെറും രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് ശതമാനം പേർ മാത്രമാണ് വീൽചെയർ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുള്ളത്. എന്നാൽ, അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ റൂട്ടുകളിൽ, വിശിഷ്യാ എയർ ഇന്ത്യ പോലുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ ഈ കണക്ക് മുപ്പത് ശതമാനത്തിലധികമായി ഉയരുന്നുണ്ട്. യാത്രാവേളയിൽ ഇന്ത്യക്കാർക്കിടയിൽ പെട്ടെന്ന് ചലനവൈകല്യങ്ങളോ മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളോ വർദ്ധിക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല ഈ പ്രവണത ഉണ്ടാകുന്നത്, മറിച്ച് മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര റൂട്ടുകളിൽ കാണാത്തവിധം ഈ സേവനം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടാണ്.
യഥാർത്ഥത്തിൽ ശാരീരിക അവശതകളുള്ള വയോധികരോ രോഗികളോ അല്ല ഈ പ്രശ്നത്തിന് കാരണം, മറിച്ച് ആരോഗ്യത്തോടെ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ചില വ്യക്തിഗത സൗകര്യങ്ങൾ മാത്രം മുന്നിൽക്കണ്ട് ഈ സേവനം തെറ്റായ രീതിയിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം യാത്രക്കാരാണ്. സുരക്ഷാ പരിശോധനകളിലെയും ഇമിഗ്രേഷൻ ക്ലിയറൻസിലെയും നീണ്ട വരികൾ ഒഴിവാക്കാനും, വിമാനത്തിനുള്ളിലേക്ക് ആദ്യം പ്രവേശിക്കാനും വേണ്ടിയാണ് പലരും ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ വീൽചെയർ സൗകര്യം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. കൂടാതെ, വലിയ ടെർമിനലുകളിൽ വഴിതെറ്റിപ്പോകുമോ എന്ന ഭയവും, ഭാരമേറിയ ലഗേജുകൾ എളുപ്പത്തിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായികളെ ലഭിക്കുമെന്ന ചിന്തയും ഈ ദുരുപയോഗത്തിന് പിന്നിലുണ്ട്.
യാത്രക്കാർക്ക് ഇതൊരു സൗജന്യ സേവനമായി തോന്നാമെങ്കിലും, വിമാനക്കമ്പനികളെ സംബന്ധിച്ച് ഇതിന്മേൽ വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാണ് വരുന്നത്. എയർപോർട്ടുകളിലെ സ്വതന്ത്ര ഗ്രൗണ്ട് ഹാൻഡ്‌ലിങ് ഏജൻസികളാണ് ഇത്തരം സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. ഓരോ വീൽചെയർ അസിസ്റ്റൻസിനും വിമാനക്കമ്പനികൾ 30 മുതൽ 50 ഡോളർ വരെ (ഏകദേശം 2,500 മുതൽ 4,200 രൂപ വരെ) നൽകേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. ഒരൊറ്റ വിമാനത്തിൽ എഴുപതോളം പേർ വീൽ/ചെയർ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് അധികച്ചെലവ് വരുന്നത്. വർഷം തോറും കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ഈ ബാധ്യത വിമാനക്കമ്പനികൾ സാധാരണക്കാരുടെ ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് നികത്തുന്നത്. അതായത്, വീൽചെയർ ആവശ്യമില്ലാത്ത സാധാരണ യാത്രക്കാരുടെ പണത്തിൽ നിന്നാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ ദുരുപയോഗത്തിന്റെ ചെലവുകൾ ഈടാക്കപ്പെടുന്നത്.
ഈ ചൂഷണം പ്രകടമാണെങ്കിലും യു.എസ്. വ്യോമയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കർശനമായ ‘എയർ കാരിയർ ആക്സസ് ആക്ട്’ മൂലം എയർലൈനുകൾക്ക് ഇതിനെതിരെ മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ചോദിക്കാനോ കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനോ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണുള്ളത്. ഭിന്നശേഷിക്കാരെ യാതൊരുവിധത്തിലും വിവേചനത്തിന് ഇരയാക്കരുതെന്നും രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് ഫീസ് ഈടാക്കരുതെന്നുമാണ് ഈ നിയമം നിഷ്കർഷിക്കുന്നത്. യാത്രക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങളെ ചോദ്യ ചെയ്താൽ കമ്പനികൾ വലിയ തുക പിഴയൊടുക്കേണ്ടി വരുമെന്നതിനാൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി നടപ്പിലാക്കിയ മാനുഷിക നിയമത്തെയാണ് ഇന്ന് പലരും ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത്.
