റഷ്യൻ-അമേരിക്കൻ സഖ്യം വളരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകവെ ഇ.യു. നേതാക്കളെ സ്വാഗതം ചെയ്ത് കാർണി

പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണിയുടെ യൂറോപ്യൻ പാർലമെന്റ് സന്ദർശനത്തിനും, സംയുക്ത ഉച്ചകോടിക്കായി മുതിർന്ന ഇ.യു. ഉദ്യോഗസ്ഥർ മോൺട്രിയോളിൽ എത്തുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ആറ് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ, അമേരിക്ക റഷ്യയുമായി കൂടുതൽ അടുത്തിരിക്കുകയാണ്. കാർണി കാനഡയിലേക്ക് മടങ്ങിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, ഡിസംബറിൽ മിയാമിയിൽ നടക്കുന്ന ജി20 ഉച്ചകോടിയിലേക്ക് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാദിമിർ പുടിനെ യു.എസ്. സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ ക്ഷണിച്ചു. തുടർന്ന് ഒക്ടോബർ 9-ന്, റഷ്യൻ എണ്ണയ്ക്ക് മേലുള്ള ഉപരോധം അമേരിക്ക പിൻവലിക്കുകയും റഷ്യയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഡീസൽ വാങ്ങാനുള്ള കരാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

റഷ്യയുമായുള്ള ട്രംപിന്റെ ഈ അടുത്ത ബന്ധം കനേഡിയൻമാർക്ക് വ്യക്തമായ ഭീഷണിയുയർത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് ചില വിശകലന വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നത്. സമുദ്രത്തിനക്കരെയുള്ള സഖ്യകക്ഷികളുമായി അടുപ്പമുണ്ടാക്കിയതുകൊണ്ട് മാത്രം ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടില്ലെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. “ഇത് ട്രംപ് വെറുതെ പുടിനുമായി സൗഹൃദം നടിക്കുന്നതല്ല,” 2021 വരെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ-ഇന്റലിജൻസ് ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്ന വിൻസെന്റ് റിഗ്ബി പറഞ്ഞു. “ഇത് അതിനേക്കാൾ വളരെ ഗുരുതരമായ ഒന്നാണ്. തന്ത്രപരമായി ഇത് വലിയൊരു ആശങ്കയായി മാറാതിരിക്കില്ല.” കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ സൗത്ത് ലോണിൽ വെച്ച്, കാർണിയുമായുള്ള ഫോൺ സംഭാഷണത്തിന് ശേഷം ട്രംപ് കാനഡയെയും ഉക്രെയ്നെയും തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് വീമ്പുപറഞ്ഞു: “ഞാൻ സെലൻസ്കിയോട് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ, എല്ലാ നിയന്ത്രണങ്ങളും (അധികാരങ്ങളും) ഞങ്ങളുടെ കൈകളിലാണ്.”

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ ട്രംപ് കാനഡയ്‌ക്കെതിരായ വിമർശനങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഉക്രെയ്നോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശത്രുത വാക്കുകൾക്കും അപ്പുറത്താണ്. ട്രംപിന്റെ ഏകപക്ഷീയമായ “ഊർജ്ജ വെടിനിർത്തലിൽ” (energy ceasefire), റഷ്യൻ റിഫൈനറികൾ ആക്രമിക്കുന്നത് ഉക്രെയ്ൻ നിർത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, റഷ്യ ഉക്രേനിയൻ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നത് തുടർന്നു. പിന്നീട് സ്റ്റാർലിങ്ക്/സ്റ്റാർഷീൽഡ് (Starlink/Starshield) സേവനങ്ങൾ മന്ദഗതിയിലാവുകയും, ഇതിന് ഉത്തരവാദി ആരാണെന്നതിനെച്ചൊല്ലി വൈറ്റ് ഹൗസും ഈലോൺ മസ്കും തമ്മിൽ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. വരാനിരിക്കുന്ന ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നത് അമേരിക്ക നിർത്തിയതായും, പേട്രിയറ്റ് മിസൈലുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നത് ട്രംപ് പ്രയാസകരമാക്കുകയാണെന്നും ഉക്രേനിയൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമിർ സെലൻസ്കി പറഞ്ഞു.

“ഇത് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നാണ്,” കാൽഗറി സർവകലാശാലയിലെ സെന്റർ ഫോർ മിലിട്ടറി, സെക്യൂരിറ്റി ആൻഡ് സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ് ഡയറക്ടർ റോബ് ഹ്യൂബർട്ട് പറഞ്ഞു. “ഉക്രെയ്നെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാൻ ട്രംപ് ശ്രമിക്കുന്നതായി മാത്രമേ ഈ നടപടികളെ കാണാൻ കഴിയൂ.” മരവിപ്പിച്ച ബില്യൺ കണക്കിന് യൂറോ വരുന്ന റഷ്യൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകാൻ വാഷിംഗ്ടൺ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം പ്രാബല്യത്തിൽ வரേണ്ടിയിരുന്ന റഷ്യയ്‌ക്കെതിരായ ഉപരോധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് ട്രംപ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓർഡറിൽ ഒപ്പുവെക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാം ട്രംപ് ഭരണകൂടം അതിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ റഷ്യയും ഉക്രെയ്നും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അമേരിക്കയെ ഒരു നിഷ്പക്ഷ കക്ഷിയാക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചതെന്ന് മക്ഗിൽ സർവകലാശാലയിലെ റഷ്യൻ കാര്യ വിദഗ്ദ്ധയും ‘Russia and Ukraine: Entangled Histories, Diverging States’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവുമായ മരിയ പോപോവ പറയുന്നു. ട്രംപ് ഇപ്പോൾ പുടിനുമായി പരസ്യമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് തോന്നുന്നുവെന്ന് അവർ പറയുന്നു.

“ഈ വഴി പോയാൽ ഒടുവിൽ ഇത് എവിടെ ചെന്നെത്തുമെന്ന് നമ്മൾ ചിന്തിച്ചു തുടങ്ങേണ്ടതുണ്ട്,” അവർ പറഞ്ഞു. “റഷ്യയുടെ യുദ്ധശ്രമങ്ങളെ അമേരിക്ക നേരിട്ട് സഹായിക്കുന്നതിലാണ് ഇത് അവസാനിക്കുക.” യു.എസ്.-റഷ്യൻ അടുപ്പം ആർട്ടിക് പ്രദേശത്തെ പരമാധികാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പെട്ടെന്നുള്ള ഭയത്തിന് കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് റിഗ്ബി പറയുന്നു. പരമാധികാര വ്യോമാതിർത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള കാനഡ-യു.എസ്. സംയുക്ത പങ്കാളിത്തമായ നൊറാഡിന്റെ (NORAD) അന്ത്യത്തിന് തന്നെ ഏറ്റവും മോശമായ സാഹചര്യത്തിൽ ഇത് കാരണമായേക്കാം.

ഡീസൽ വില വർദ്ധനവിൽ ദേഷ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ വോട്ടർമാരെ ശാന്തരാക്കാനുള്ള താൽക്കാലിക നീക്കമായി എണ്ണ ഉപരോധം നീക്കിയതിനെയും ഡീസൽ കരാറിനെയും വിലയിരുത്താമെന്ന് ഹ്യൂബർട്ട് പറയുന്നു. “മിഡ്‌ടേം തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഡീസൽ വില കുറയ്ക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നതിനോട് നിങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായും വിയോജിക്കാം, പക്ഷേ അതിന് പിന്നിലെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “എന്നാൽ ഈ മറ്റ് കാര്യങ്ങളോ?”

ഷെൻഷെനിലെ അതിശക്തന്മാരുടെ ഉച്ചകോടി

അടുത്ത മാസം ട്രംപും പുടിനും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ചിൻപിങ്ങും തമ്മിൽ നടക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഉച്ചകോടി, അമേരിക്കയുടെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള സഖ്യങ്ങളുടെ ശൃംഖലയ്ക്ക് പകരം ഈ മൂന്ന് ശക്തന്മാർ തമ്മിൽ ലോകം വീതിച്ചെടുക്കുന്ന പുതിയൊരു അവസ്ഥ വരും എന്ന ദീർഘകാല ആശങ്ക വീണ്ടും ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. റഷ്യൻ നിർദ്ദേശത്തോട് ട്രംപ് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. “തീർച്ചയായും ഇത് പുടിന് വളരെ സന്തോഷം നൽകുന്ന കാര്യമാണ്,” പോപോവ പറഞ്ഞു. നവംബർ 18-19 തീയതികളിൽ ചൈനയിലെ ഷെൻഷെനിൽ നടക്കുന്ന അപെക് (APEC) ഉച്ചകോടിയുടെ ഇടവേളയിൽ മൂവർ സംഘത്തിന്റെ ഉച്ചകോടിക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആരംഭിച്ചതായി ക്രെംലിൻ വിദേശകാര്യ ഉപദേഷ്ടാവ് യൂറി ഉഷാക്കോവ് ഞായറാഴ്ച പറഞ്ഞു. വാഷിംഗ്ടൺ, മോസ്കോ, ബീജിംഗ് എന്നിവ പരസ്പരം തങ്ങളുടെ മേഖലകളിൽ ഇടപെടില്ലെന്ന് ധാരണയിലെത്തുന്ന “വൻശക്തി സ്വാധീന മേഖലകൾ” (superpower spheres of influence) എന്ന ആശയം റഷ്യക്കാർ പണ്ടേ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഹ്യൂബർട്ട് പറയുന്നു. ചെറിയ ശക്തികൾ പ്രാദേശിക ശക്തികളുമായി ഒത്തുപോകേണ്ടി വരും. “ഇത്തരം ഒരു അവസ്ഥയ്‌ക്കെതിരെ നമ്മൾ ശക്തമായി ചെറുത്തുനിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്,” പോപോവ പറഞ്ഞു. “കാരണം ഇവരുടെ അടുത്ത യോഗം കാനഡയുടെയോ തായ്‌വാന്റെയോ വിധി നിർണ്ണയിക്കാനായിരിക്കും. അതിനാൽ ഈ രീതി ആരംഭിക്കാൻ പോലും നമ്മൾ അനുവദിക്കരുത്.”

മുഴുവൻ പാശ്ചാത്യ അർദ്ധഗോളത്തെയും (Western Hemisphere) അമേരിക്കയുടെ സ്വന്തം മേഖലയായിട്ടാണ് താൻ കാണുന്നതെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. “വൻശക്തികൾ ഭരിക്കുന്ന ഒരു ലോകം നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല,” റിഗ്ബി പറഞ്ഞു. “സ്വാധീന മേഖലകൾ, റഷ്യ, ചൈന, അമേരിക്ക എന്നീ വഴിക്കാണ് നമ്മൾ പോകുന്നതെങ്കിൽ, ദാവോസിൽ പ്രധാനമന്ത്രി കാർണി പറഞ്ഞതിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ തിരിച്ചെത്തും: മധ്യനിര ശക്തികൾ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെടാൻ പോകുന്നു.” “ഇത് വളരെ വലിയ ആശങ്ക ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നാണ്.”

ഭീഷണികൾക്കിടയിലെ ജീവിതം

യു.എസ്.-കാനഡ ബന്ധത്തിലെ പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കാനും ഉഭയകക്ഷി സ്ഥാപനങ്ങൾ സാധ്യമാകുന്നിടത്തോളം പ്രവർത്തനക്ഷമമായി നിലനിർത്താനും ശ്രമിക്കുമ്പോൾ തന്നെ കാനഡ പുതിയ സഖ്യങ്ങൾ തേടുകയും ആയുധശേഖരം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2014-ൽ റഷ്യ ക്രിമിയ പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ കാനഡ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ഉക്രെയ്ൻ ഉപയോഗിച്ച പഴയ “മൾട്ടി-വെക്റ്റർ” (multi-vector) സമീപനവുമായി പോപോവ ഇതിനെ ഉപമിക്കുന്നു. “റഷ്യ, ചൈന, അമേരിക്ക എന്നീ മൂന്ന് ശക്തികൾ അടക്കിവാഴുന്ന ഒന്നായി ലോകം മാറുമ്പോൾ, നമ്മൾ യൂറോപ്പിലേക്ക് കൈ നീട്ടേണ്ടി വരും,” റിഗ്ബി പറഞ്ഞു.

പ്രതിരോധ-വ്യവസായ അടിത്തറകളുടെ ആഴത്തിലുള്ള സംയോജനം, വലിയ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറ്റം, യു.എസ്. ഇടപെടലുകൾക്ക് വിധേയമല്ലാത്ത ഒരു പേയ്‌മെന്റ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ നിർമ്മാണം, അല്ലെങ്കിൽ മസ്കിനെയോ പെന്റഗണിനെയോ ആശ്രയിക്കാത്ത കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ, നാവിഗേഷൻ സിസ്റ്റങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ കനേഡിയൻമാർക്കും യൂറോപ്യന്മാർക്കും സൗകര്യമൊരുക്കുന്ന പുതിയ സാറ്റലൈറ്റുകളുടെ വിക്ഷേപണം എന്നിവയിലേക്ക് ഇത് നയിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഈ സഖ്യത്തിന് കനേഡിയൻ പരമാധികാരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. എന്നാൽ കാനഡയ്ക്ക് അതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല. നാല് ഇ.യു. രാജ്യങ്ങളുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഉക്രെയ്നുള്ള ഒരു പ്രധാന നേട്ടം കാനഡയ്ക്കില്ല; ഉക്രെയ്ന് അത് വഴി പെട്ടെന്ന് വിഭവങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ ഭീഷണികളോ ശത്രുതയോ ഉണ്ടായാൽ കാനഡ തനിയെ പൊരുതേണ്ടി വരും.

കനേഡിയൻമാരുടെ ഭാഗ്യത്തിന്, കാനഡയോടുള്ള ട്രംപിന്റെ ശത്രുതയും റഷ്യയോടുള്ള ഇഷ്ടവും ഭൂരിഭാഗം അമേരിക്കക്കാർക്കും ഇല്ല. കുറച്ചുകാലമായി, റഷ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ ശരിയായ കാര്യം ചെയ്യാൻ അമേരിക്കക്കാർ ട്രംപിനെ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം പാർട്ടിയിലും ഇത് സത്യമാണ്. കാനഡയുമായുള്ള ട്രംപിന്റെ വ്യാപാര യുദ്ധവും പല റിപ്പബ്ലിക്കൻമാരുമടക്കമുള്ള അമേരിക്കക്കാർക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. കൂടാതെ, പുടിനെപ്പോലെ ട്രംപ് അധികകാലം അധികാരത്തിൽ തുടരാനും സാധ്യതയില്ല. യു.എസ്. ഭരണഘടന അട്ടിമറിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഇനി 26 മാസം മാത്രമേ ബാക്കിയുള്ളൂ. എങ്കിലും ആ മാസങ്ങൾ അശാന്തമായിരിക്കും എന്ന് റിഗ്ബി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു: “അടുത്ത ആഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം കൂടുതൽ അശ്രദ്ധനും, നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനും, ആക്രമണകാരിയുമായ ഒരു പ്രസിഡന്റിനെയായിരിക്കും നിങ്ങൾ കാണാൻ പോകുന്നത്.”