കാനഡയിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആൽബർട്ടയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ജനഹിതപരിശോധന പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ചും പാസ്‌പോർട്ടുകളെക്കുറിച്ചും വലിയ തർക്കങ്ങൾക്കും വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്. കാനഡ വിട്ടുപോയാലും ആൽബർട്ടയിലെ ജനങ്ങൾക്ക് കനേഡിയൻ പാസ്‌പോർട്ടും പൗരത്വവും നിലനിർത്താമെന്നാണ് വിഘടനവാദി ഗ്രൂപ്പുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഈ അവകാശവാദം പൂർണ്ണമായും തെറ്റാണെന്നും പൗരത്വം നൽകണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള പരമാധികാരം ഫെഡറൽ സർക്കാരിന് മാത്രമാണെന്നും നിയമവിദഗ്ദ്ധർ വ്യക്തമാക്കി.
പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതോടെ ജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്നും കാനഡയുടെയും ആൽബർട്ടയുടെയും പാസ്‌പോർട്ടുകൾ ഒരേസമയം കൈവശം വയ്ക്കാമെന്നുമാണ് വിഘടനവാദി സംഘടനയായ ‘ആൽബർട്ട പ്രോസ്പെരിറ്റി പ്രോജക്റ്റ്’ തലവൻ മിച്ച് സിൽവെസ്റ്റർ വാദിക്കുന്നത്. ഒരിക്കൽ കനേഡിയൻ പൗരത്വം ലഭിച്ചാൽ അത് പിന്നീട് നഷ്ടപ്പെടില്ലെന്നും ഇവർ അവകാശപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഭരണഘടനാ വിദഗ്ദ്ധർ ഈ വാദങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളയുന്നു. ആൽബർട്ട ഒരു പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കായാൽ അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് കനേഡിയൻ പൗരത്വത്തിന്മേൽ യാതൊരുവിധ സ്വാഭാവിക അവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കില്ലെന്ന് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ആൽബർട്ടയിലെ നിയമ പ്രൊഫസർ ജെറാർഡ് കെന്നഡി വ്യക്തമാക്കി. കാനഡയിലെ പൗരത്വ നിയമങ്ങൾ മാറ്റാനോ റദ്ദാക്കാനോ ഉള്ള പൂർണ്ണ അധികാരം ഫെഡറൽ സർക്കാരിനാണ്. ഫെഡറൽ സർക്കാർ അനുമതിയില്ലാതെ ആൽബർട്ടയ്ക്ക് മാത്രമായി ഇരട്ട പൗരത്വം പ്രഖ്യാപിക്കാനാകില്ല.
കാനഡയിലെ ‘ക്ലാരിറ്റി ആക്റ്റ്’ അനുസരിച്ച് ഒരു പ്രവിശ്യയ്ക്ക് വേർപിരിയണമെങ്കിൽ പൗരത്വം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ ഫെഡറൽ സർക്കാരുമായും മറ്റ് പ്രവിശ്യകളുമായും ദീർഘമായ ചർച്ചകൾ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. വരാനിരിക്കുന്ന ഒക്ടോബറിലെ വോട്ടെടുപ്പ് ഒരു പ്രാഥമിക കാര്യം മാത്രമായതിനാൽ ഇതിൽ ‘ക്ലാരിറ്റി ആക്റ്റ്’ ബാധകമാകില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഭാവിയിൽ വേർപിരിയലിനായി ഒരു നിർണ്ണായക വോട്ടെടുപ്പ് നടക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിന് ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്‍റെയും മറ്റ് പ്രവിശ്യകളുടെയും കടുത്ത നിബന്ധനകൾ മറികടക്കേണ്ടി വരും. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഭൂരിഭാഗം ആൽബർട്ട നിവാസികളും കാനഡയിൽ തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നാണ് സർവേകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
