വാഷിംഗ്ടൺ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാനായി ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച സമാധാന നിർദ്ദേശം അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തള്ളി. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളാണ് സമാധാന നീക്കങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയായത്. ഇറാന്റെ പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വാഷിംഗ്ടണിന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നില്ലെന്നും, അതിനാൽ ഇത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി.
സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കാനുമായി മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളുള്ള ഒരു പദ്ധതിയാണ് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അവതരിപ്പിച്ചത്. വെടിനിർത്തലിന് ശേഷം മാത്രം ആണവ ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കാമെന്നായിരുന്നു ഇറാന്റെ നിലപാട്. എന്നാൽ, ഏതൊരു കരാറിന്റെയും ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ആണവ പ്രശ്നത്തിന് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണണമെന്ന കർശന നിലപാടിലാണ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. ആണവ വിഷയത്തെ മറ്റ് ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്താൻ സാധിക്കില്ലെന്നും അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം അറിയിച്ചു.
ഇറാൻ അവതരിപ്പിച്ച സമാധാന പദ്ധതിയിലെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങൾ ഇവയായിരുന്നു: 1) അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാന് മേൽ നടത്തുന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക. 2) കടൽ മാർഗ്ഗമുള്ള ഉപരോധം നീക്കി കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക. 3) ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുക.
ആണവ വിഷയത്തിന് മുൻഗണന നൽകാത്ത ഈ ക്രമം അമേരിക്ക പൂർണ്ണമായും തള്ളി. ഇറാൻ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കുന്നത് തടയുക എന്നത് തന്റെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമാണെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. ഇതോടെ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കാനിരുന്ന ചർച്ചകൾ റദ്ദാക്കി. ഇതിനിടെ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഖ്ചി പാകിസ്ഥാൻ, ഒമാൻ, റഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ സന്ദർശനം നടത്തി പിന്തുണ തേടുന്നുണ്ട്.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലും ആണവ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ വാഗ്വാദങ്ങൾ നടന്നു. ഇറാനെ ആണവ നിർവ്വ്യാപന ഉടമ്പടി കോൺഫറൻസിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിനെ അമേരിക്കയും സഖ്യകക്ഷികളും ശക്തമായി എതിർത്തു. ഇറാന്റെ ഈ സ്ഥാനം അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയോടുള്ള അവഹേളനമാണെന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഈ നയതന്ത്ര പ്രതിസന്ധി ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെയും ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണ നീക്കം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞത് ലോകമെമ്പാടും ഇന്ധനവില ഉയരാൻ കാരണമായിരിക്കുകയാണ്.
