തുറമുഖ വകുപ്പ് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കൈവശം ഇരിക്കുന്നതിനെതിരെ ഇപ്പോൾ ദുരൂഹത ആരോപിക്കുന്ന സിപിഎം, രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ഘടകകക്ഷിയിൽ നിന്ന് ഈ വകുപ്പ് അനായാസം പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു എന്ന വസ്തുത മറച്ചുവെക്കുകയാണ്. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖ പദ്ധതി വിജയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു എന്ന് ഉറപ്പായതോടെ, യാതൊരു മുന്നൊരുക്കങ്ങളോ മുന്നണി ചർച്ചകളോ ഇല്ലാതെയാണ് സിപിഎം ഈ വകുപ്പ് സ്വന്തമാക്കിയത്. വകുപ്പ് ഏറ്റെടുത്ത് വെറും മൂന്ന് മാസത്തിനകം തന്നെ അദാനി ഗ്രൂപ്പുമായി നിലനിന്നിരുന്ന തർക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ച് സർക്കാർ ഒത്തുതീർപ്പിന് വഴങ്ങുകയും ചെയ്തു.

മുൻകാലങ്ങളിൽ വിഎസ് സർക്കാരിന്റെ തുടക്കത്തിൽ എം. വിജയകുമാറായിരുന്നു തുറമുഖ മന്ത്രിയെങ്കിലും പിന്നീട് മുന്നണിയിലെ പിളർപ്പുകളെ തുടർന്ന് വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ളയ്ക്ക് ഈ വകുപ്പ് കൈമാറിയിരുന്നു. തുടർന്ന് വന്ന ഒന്നാം പിണറായി സർക്കാരിൽ കോൺഗ്രസ് (എസ്) നേതാവായ രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി അഞ്ച് വർഷവും ഈ വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലയളവിൽ നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാരിൽ ഘടകകക്ഷികൾക്ക് രണ്ടര വർഷം വീതം ടേം വ്യവസ്ഥ കൊണ്ടുവരികയും, ആദ്യ ടേമിൽ അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലിന് തുറമുഖ വകുപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ രണ്ടാം ടേമിൽ കടന്നപ്പള്ളി മന്ത്രിയായപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ പരിഗണിക്കാതെ, വിസിൽ എംഡിയെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ച് തുറമുഖ വകുപ്പ് മുഖ്യമന്ത്രി തന്റെ വിശ്വസ്തനായ വി.എൻ. വാസവന് കൈമാറുകയായിരുന്നു. കടന്നപ്പള്ളിക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ, മ്യൂസിയം വകുപ്പുകൾ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്.

നിർമാണം അഞ്ച് വർഷത്തോളം വൈകിച്ചതിന് അദാനി ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 911 കോടി രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാൻ സർക്കാർ നേരത്തെ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രകൃതിക്ഷോഭവും സാമഗ്രികളുടെ ദൗർലഭ്യവുമാണ് നിർമാണം വൈകാൻ കാരണമെന്ന് വാദിച്ച് അദാനി കമ്പനി ആർബിട്രേഷന് പോയി. തുടർന്ന് നിർമാണ കാലാവധി 2024 ഡിസംബർ വരെ നീട്ടണമെന്നും തുറമുഖ നടത്തിപ്പ് അവകാശം 45 വർഷമാക്കണമെന്നുമുള്ള അദാനിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച് സപ്ലിമെന്ററി കരാർ ഒപ്പിട്ടു. കരാർ ലംഘനത്തിന് 219 കോടി രൂപ തടഞ്ഞുവെച്ചെങ്കിലും 2028-ഓടെ അടുത്ത ഘട്ടം തീർത്താൽ 175.2 കോടി രൂപ തിരികെ നൽകാമെന്ന് ധാരണയായി. ബാക്കി വന്ന 43.8 കോടി രൂപ പിഴയാണെന്ന് സർക്കാർ ആദ്യം അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും, പിന്നീട് അത് വയബിലിറ്റി ഗ്യാപ് ഫണ്ടിൽ അദാനി നൽകിയ ഇളവാണെന്ന് വ്യക്തമായതോടെ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് യാതൊരു പിഴയും ഒടുക്കേണ്ടി വന്നില്ല.

2034 മുതൽ സർക്കാരിന് പ്രീമിയം തുക നൽകുമെന്ന പഴയ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥ സപ്ലിമെന്ററി കരാറിലും ആവർത്തിച്ചതിനെ വലിയ നേട്ടമായാണ് സർക്കാർ ചിത്രീകരിച്ചത്. കൂടാതെ, 2045-ലും 2040-ലും പൂർത്തിയാക്കേണ്ട ഘട്ടങ്ങൾ 2028-നകം തീർക്കാമെന്ന അദാനിയുടെ വാഗ്ദാനവും ഈ സപ്ലിമെന്ററി കരാറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ മുൻകാല സർക്കാർ വലിയ നേട്ടമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയ ഈ അടിയന്തര വാഗ്ദാനങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഓഹരി വിപണിയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു എന്നാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.