ടൊറന്റോ: കാനഡയിലെ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായി വായനയുടെ വസന്തമൊരുക്കുന്ന സ്കോളാസ്റ്റിക് ബുക്ക് ഫെയറുകൾ കുട്ടികൾക്കിടയിൽ ഇന്നും ആവേശമായി തുടരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലും പുസ്തകങ്ങളോടുള്ള താൽപ്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഈ മേളകൾക്ക് കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇവയുടെ അമിതമായ വാണിജ്യവൽക്കരണത്തിനെതിരെ വിമർശനങ്ങളും ശക്തമാണ്.
കാനഡയിലെ 10,000-ലധികം പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ 88 ശതമാനത്തിലും സ്കോളാസ്റ്റിക് ബുക്ക് ഫെയറുകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷം മാത്രം ഏകദേശം 9,000 മേളകളാണ് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ സംഘടിപ്പിച്ചത്. സ്കൂൾ ലൈബ്രറികളിലെ ഫണ്ട് കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ഈ മേളകൾ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. മേളയിലെ വിൽപനയുടെ ഒരു നിശ്ചിത ശതമാനം ലാഭം സ്കൂളുകൾക്ക് പുസ്തകങ്ങളായോ പണമായോ ലഭിക്കാറുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇത്തരത്തിൽ 20 മില്യൺ ഡോളറിലധികം മൂല്യമുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ വിദ്യാലയങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതായി സ്കോളാസ്റ്റിക് അറിയിച്ചു.
എന്നാൽ, ഇത്തരം മേളകൾ കുട്ടികൾക്കിടയിൽ സാമ്പത്തിക വേർതിരിവ് സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നതാണ് പ്രധാന വിമർശനം. പണമുള്ള കുട്ടികൾ വലിയ തോതിൽ പുസ്തകങ്ങളും കളിപ്പാട്ടങ്ങളും വാങ്ങുമ്പോൾ, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ഇത് മാനസിക വിഷമമുണ്ടാക്കുന്നുവെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പുസ്തകങ്ങൾക്ക് പുറമെ വിലകുറഞ്ഞ പ്ലാസ്റ്റിക് കളിപ്പാട്ടങ്ങളും പേനകളും വിൽക്കുന്നതിലൂടെ വായനയേക്കാൾ ഉപരി വിപണനത്തിനാണ് കമ്പനി മുൻഗണന നൽകുന്നതെന്നും ആക്ഷേപമുണ്ട്. ഇതിന് പകരമായി ‘ബുക്ക് സ്വാപ്പ്’ (പുസ്തക കൈമാറ്റം) പോലുള്ള മാതൃകകൾ പരീക്ഷിക്കണമെന്നും നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്.
