2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ആദ്യഘട്ട നാടുകടത്തലിന്റെ ഭാഗമായി 104 ഇന്ത്യക്കാരുമായി ഒരു യു.എസ് സൈനിക വിമാനം അമൃത്സറിൽ ലാൻഡ് ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ വിദേശ സ്വപ്നങ്ങൾക്കായി ഭൂമി പണയം വയ്ക്കുകയും കടം വാങ്ങുകയും ചെയ്ത പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള യുവാക്കളായിരുന്നു അവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, ഇവരിൽ പലരും വീണ്ടും അപകടകരമായ പുതിയ യാത്രകൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് ‘ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്’ കണ്ടെത്തുന്നു. 2025 ഫെബ്രുവരിയിലെ തണുത്ത ഒരു പുലർച്ചെ മനീന്ദർ സിംഗ് മടങ്ങിയെത്തുമ്പോൾ പഞ്ചാബിലെ കപൂർത്തല ജില്ലയിലുള്ള ബഗ്രിയാൻ ഗ്രാമത്തിലെ ഇടുങ്ങിയ ഇഷ്ടികപ്പാത നിശബ്ദവും ഇരുണ്ടതുമായിരുന്നു. ഗുരുദ്വാരയ്ക്ക് സമീപം നിർത്തിയ പഞ്ചാബ് പോലീസിന്റെ വാഹനത്തിന് ചുറ്റും ഗ്രാമീണർ തടിച്ചുകൂടിയപ്പോൾ, മറ്റ് രണ്ടുപേർക്കൊപ്പം അമ്പരപ്പും തളർച്ചയും നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ മനീന്ദർ സിംഗ് പുറത്തേക്ക് ഇറങ്ങി.

2025 ഫെബ്രുവരി 5-ന് അമൃത്സറിൽ ലാൻഡ് ചെയ്ത യു.എസ് സൈനിക വിമാനത്തിൽ കൈവിലങ്ങും കാൽച്ചങ്ങലയും അണിയിക്കപ്പെട്ട് എത്തിച്ച 104 ഇന്ത്യക്കാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 40 മണിക്കൂർ നീണ്ട കഠിനമായ വിമാനയാത്രയ്ക്ക് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തിയത്. അവിടെ ചിരിയോ സംസാരമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; നിരാശ നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങൾ മാത്രം. “ദുഃഖത്തിന്റെ മണിക്കൂറായിരുന്നു അത് (ദുഖ് ദി ഘടി സി),” സർപഞ്ച് ചരൺജിത്ത് സിംഗ് ഓർക്കുന്നു. മിനിറ്റുകൾക്കകം, 41-കാരനായ മനീന്ദർ തരിച്ചുപോയ തന്റെ കുടുംബത്തിന് മുന്നിലെത്തി: മാതാപിതാക്കൾ, രോഗിയായ മുത്തശ്ശി, ഭാര്യ, ഉറങ്ങിക്കിടന്നിരുന്ന രണ്ട് ചെറിയ പെൺമക്കൾ. 2025 ജനുവരിയിൽ യു.എസിലേക്ക് തിരിച്ചതിന് ശേഷം കുടുംബം അദ്ദേഹത്തെ കാണുന്നതോ വിവരങ്ങൾ അറിയുന്നതോ ആദ്യമായിട്ടായിരുന്നു.

ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ നാടുകടത്തൽ വിമാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളും അതിലുണ്ടായിരുന്നവരുടെ ദുരനുഭവങ്ങളും വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നപ്പോൾ, പഞ്ചാബ് വേദനയോടും ദേഷ്യത്തോടും കൂടിയാണ് അത് കണ്ടത്. ഭൂമി വിറ്റും വീടുകൾ പണയം വച്ചും ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നും പലിശക്കാരിൽ നിന്നും കടം വാങ്ങിയും ഏജന്റുമാർക്ക് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ നൽകിയും യു.എസിലെത്താൻ ശ്രമിച്ചവരായിരുന്നു തിരിച്ചയക്കപ്പെട്ടവരിൽ പലരും. ചിലരെ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നാടുകടത്തി; മറ്റു ചിലർ മാസങ്ങളോളം തടങ്കലിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള വിമാനത്തിൽ കയറ്റപ്പെട്ടത്. 2025 ജനുവരിക്കും 2026 ജൂലൈയ്ക്കുമിടയിൽ യു.എസിൽ നിന്ന് 4,800 ഇന്ത്യക്കാരെ നാടുകടത്തിയതായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ നാടുകടത്തൽ പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള വിദേശ കുടിയേറ്റം അവസാനിപ്പിക്കുമോ അതോ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലുമോ എന്ന് പലരും ചിന്തിച്ചു. ബഗ്രിയാൻ ഗ്രാമത്തിൽ ഇതിനുള്ള ഉത്തരം ഒമ്പത് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലഭിച്ചു. 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ യു.എസിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ടവരിൽ മൂന്ന് പേർ ബഗ്രിയാനിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള മാസങ്ങളിൽ, അവർ മൂന്നുപേരും വീണ്ടും ബാഗുകൾ പാക്ക് ചെയ്തു. ഇത്തവണ സ്‌പെയിനിലേക്ക്. യു.എസിൽ നിന്നുള്ള നാടുകടത്തൽ യൂറോപ്പിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനുള്ള ഷെഞ്ചൻ (Schengen) വിസ ലഭിക്കുന്നതിന് തടസ്സമല്ലെങ്കിലും, അത് അപേക്ഷകന്റെ സാധ്യത ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുമെന്ന് പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു ട്രാവൽ ഏജൻസി പ്രതിനിധി പറയുന്നു.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, യൂറോപ്പിലേക്ക് പോയ പലർക്കും അനധികൃത വഴികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന് മറ്റൊരു ട്രാവൽ ഏജന്റ് പറഞ്ഞു. “സ്‌പെയിൻ ഇപ്പോൾ പ്രിയപ്പെട്ട ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു, കാരണം അവിടെ 8-10 ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് വിനോദസഞ്ചാര വിസ എളുപ്പത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. ഇത് യു.എസിലേക്കോ കാനഡയിലേക്കോ പോകുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ ലാഭകരമാണ്. പിന്നീട് വിസ ദീർഘിപ്പിക്കാനും വർക്ക് പെർമിറ്റ് നേടാനും എളുപ്പമാണ്. കൂടാതെ, അതിർത്തികൾ വളരെ അയഞ്ഞതായതിനാൽ പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള യുവാക്കൾ പലപ്പോഴും പോർച്ചുഗലിലേക്കോ ഇറ്റലിയിലേക്കോ മാറാറുണ്ട്.”

‘മക്കൾക്ക് വേണ്ടിയാണ് അവൻ പോയത്’

ഏകദേശം 1,600 നിവാസികളുള്ള ബഗ്രിയാൻ ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഇടുങ്ങിയതും പൊടിപടലങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ രണ്ട് റോഡുകൾ കടന്നുപോകുന്നു. എന്നാൽ ഈ റോഡുകളുടെ ഇരുവശത്തുമുള്ള മരവും ഗ്ലാസും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മുൻഭാഗവും മനോഹരമായ ഗേറ്റുകളുമുള്ള വീടുകളാണ് ബഗ്രിയാന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളെയും വിദേശത്തുനിന്നുള്ള പണമൊഴുക്കിനെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്.

ഏതാണ്ട് എല്ലാ വീട്ടിലെയും ഒന്നോ രണ്ടോ അംഗങ്ങൾ വിദേശത്ത് ജീവിക്കുന്നവരാണ്.

ദലിത് മജ്ഹബി സമുദായത്തിൽ പെട്ട 42-കാരനായ മനീന്ദർ സിംഗ് രണ്ടു വർഷം മുമ്പ് വരെ ബഗ്രിയാന് അടുത്തുള്ള ഒരു ക്ലിനിക്കിൽ ഡോക്ടറുടെ സഹായിയായി ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു. കാര്യങ്ങൾ നന്നായി പോകുകയായിരുന്നു, എന്നാൽ തന്റെ മക്കൾ പിന്നിലായിപ്പോകാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചില്ല. അങ്ങനെയാണ് അമേരിക്കയിൽ ഭാഗ്യം പരീക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചത്. “ഞങ്ങളുടെ പെൺമക്കൾക്ക് വേണ്ടിയാണ്,” മനീന്ദറിന്റെ ഭാര്യ 32 കാരിയായ അമൻദീപ് കൗർ അലക്കിവെച്ച വസ്ത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് മാറി ഒരു കട്ടിലിൽ ഇരുന്ന് പറയുന്നു. “അവർ നല്ലൊരു വീട്ടിൽ വളരണമെന്നും ഗ്രാമത്തിലെ ജാട്ട് സിഖ് കുടുംബങ്ങൾക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ അവർക്കും ലഭിക്കണമെന്നും അവൻ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നെങ്കിലും ഞങ്ങളെ അവിടെ കൊണ്ടുപോകുമെന്നും എല്ലാവർക്കും നല്ലൊരു ജീവിതമുണ്ടാകുമെന്നും അവൻ പറയുമായിരുന്നു.” ദമ്പതികളുടെ നാല് വയസ്സുള്ള മകൾ രാജ്ദീപ് ബഗ്രിയാനിലെ ഗവൺമെന്റ് സ്കൂളിലും രണ്ട് വയസ്സുള്ള ഗുർസിമ്രത് പ്രാദേശിക അങ്കണവാടിയിലുമാണ് പഠിക്കുന്നത്.

2025-ൽ, യു.എസിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കായി മനീന്ദർ 30 ലക്ഷം രൂപ വായ്പയെടുത്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമേരിക്കൻ സ്വപ്നം തുടങ്ങും മുമ്പേ അവസാനിച്ചു. മെക്സിക്കോയിൽ നിന്ന് അനധികൃതമായി യു.എസിലേക്ക് കടക്കാൻ ശ്രമിക്കവെ യു.എസ് ബോർഡർ പട്രോൾ ഏജന്റുമാർ അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി. 2025 ജനുവരിയിൽ വീടുവിട്ടിറങ്ങി ഒരു മാസത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ബഗ്രിയാനിൽ തിരിച്ചെത്തി. കുടുംബത്തിന് വലിയൊരു ഭാരമായി വായ്പ നിലനിൽക്കെ, യു.എസിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തി ഒമ്പത് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2025 നവംബറിൽ മനീന്ദർ വീണ്ടും യാത്ര തിരിച്ചു, ഇത്തവണ “നീട്ടിയെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന താൽക്കാലിക വിസയിൽ” സ്‌പെയിനിലേക്ക്. അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ ബാഴ്‌സലോണയ്ക്ക് സമീപം ഒരു കൃഷിയിടത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്. “അവൻ സ്‌പെയിനിൽ നിന്ന് പതിവായി വിളിക്കാറുണ്ട്, ഉടൻ തന്നെ പണം അയച്ചു തുടങ്ങുമെന്ന് പറയുന്നു,” അമൻദീപ് പറയുന്നു.

പക്ഷേ ഇത്തവണ അപകടസാധ്യത കൂടുതലാണ്. സ്‌പെയിനിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കായി ഭർത്താവ് തങ്ങളുടെ വീട് “ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയ്ക്ക്” പണയം വെച്ചിരിക്കുകയാണ്. നിലവിൽ, മനീന്ദറിന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വാർദ്ധക്യകാല പെൻഷൻ, സൗജന്യ റേഷൻ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കായുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ‘മുഖ്യമന്ത്രി മാവാൻ ധീയാൻ സത്കാർ’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ജൂലൈ മുതൽ അമൻദീപിനും ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയ്ക്കും ലഭിക്കുന്ന പ്രതിമാസം 3,000 രൂപ എന്നിവ കൊണ്ടാണ് കുടുംബം കഴിയുന്നത്. അമൻദീപ് ലവ്‌ലി പ്രൊഫഷണൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള ബിരുദധാരിയാണ്, എന്നാൽ മനീന്ദർ അകലെയായതിനാൽ വീടിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഴുവൻ അവരുടെ ചുമലിലാണ്, സ്വന്തമായി ഒരു കരിയർ കണ്ടെത്താൻ അവർക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല. “എനിക്ക് കടുത്ത നടുവേദനയുണ്ട്. എന്റെ ഭർത്താവിന് കണ്ണ് ശരിക്ക് കാണില്ല. അവൾ എങ്ങനെ ജോലിക്ക് പോകും?” മനീന്ദറിന്റെ അമ്മ മൻജിത് കൗർ ചോദിക്കുന്നു.

വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രമിക്കുന്ന കുടുംബം

മനീന്ദറിന്റെ വീടിന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ് ജാട്ട് സിഖുകാർ താമസിക്കുന്ന ബഗ്രിയാൻ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാഗം. മരത്തിന്റെ പാനലുകളും ഗ്ലാസ് പാനലുകളും ഉള്ള വലിയ വീടുകളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ബ്രൗൺ ഫ്ലോർ ടൈലുകളുള്ള ജസ്ബീർ സിംഗിന്റെ വീട് ഇപ്പോഴും ലളിതമായി നിലകൊള്ളുന്ന ചില വീടുകളിൽ ഒന്നാണ്. തങ്ങളുടെ ബെഡ്‌റൂം കൂടിയായ ലിവിങ് റൂമിലിരുന്ന്, ജസ്ബീർ സിംഗും ഭാര്യ ബൽജീത് കൗറും 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഇളയ മകൻ സുഖ്‌രാജ് യു.എസിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ തങ്ങളുടെ ലോകം എങ്ങനെ ത തകർന്നടിഞ്ഞു എന്ന് സംസാരിക്കുന്നു. മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നുള്ള മതിൽ ചാടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് അവൻ പിടിക്കപ്പെട്ടത്. നാടുകടത്തുന്നതിന് മുമ്പ് 20 ദിവസം തടങ്കലിൽ പാർപ്പിച്ചു. നാടുകടത്തപ്പെട്ടവരെ കാൽച്ചങ്ങല അണിയിച്ചാണ് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നതെന്ന് ഇന്ത്യൻ മാധ്യമങ്ങളോട് ആദ്യം പറഞ്ഞവരിൽ സുഖ്‌രാജും ഉൾപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ആ ദുരനുഭവം വീണ്ടും ഭാഗ്യം പരീക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അവനെ പിന്തിരിപ്പിച്ചില്ല. അവൻ ഇപ്പോൾ “താൽക്കാലിക വിസയിൽ” സ്‌പെയിനിലാണ്. ഏജന്റ് അവനെ വിമാനത്തിലാണ് അയച്ചതെന്നും മഡ്രിഡിലാണ് ഇറങ്ങിയതെന്നും കുടുംബം അവകാശപ്പെടുന്നു. ഏജന്റിന് എത്ര തുക നൽകി എന്ന് ചോദിച്ചാൽ സുഖ്‌രാജിന് മാത്രമേ അതറിയൂ എന്ന് അവർ പറയുന്നു. “ഏജന്റ് അവനെ ഒരു മകനെപ്പോലെയാണ് കാണുന്നത്,” ബൽജീത് പറയുന്നു.

സുഖ്‌രാജ് യു.എസിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ടത് കുടുംബത്തിന്റെ കുടിയേറ്റ സ്വപ്നങ്ങൾ നിരാശയിൽ കലാശിക്കുന്ന ആദ്യ സംഭവമല്ല. 2000-ൽ, ജസ്ബീർ ഗ്രീസിലേക്ക് മാറാൻ 4 ലക്ഷം രൂപ ചെലവഴിച്ചിരുന്നു, അവിടെ നാല് വർഷം കൃഷിയിടത്തിൽ ജോലി ചെയ്തു. ഒടുവിൽ വിഷാദരോഗത്തിന് അടിമപ്പെട്ട്, സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലാണ് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയത്. “അതൊരു നല്ല അനുഭവമായിരുന്നില്ല. കർഷകൻ അവനെ അടിമയെപ്പോലെ പണിയിപ്പിച്ചു, എന്നാൽ തുച്ഛമായ കൂലിയാണ് നൽകിയത്. അവൻ വിഷാദരോഗത്തിലായി, ഇപ്പോഴും മരുന്ന് കഴിക്കുന്നുണ്ട്,” ജസ്ബീറിന്റെ ഭാര്യ ബൽജീത് പറയുന്നു. പിന്നീട്, 2012-ൽ, അവരുടെ മൂത്ത മകൻ ഗുർപ്രീത് സിംഗിന് 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞപ്പോൾ ജർമ്മനിയിലേക്ക് പോയി. അവന്റെ യാത്രയ്ക്കായി കുടുംബം ഏജന്റിന് 9 ലക്ഷം രൂപ നൽകിയിരുന്നു.

ഗുർപ്രീത് ജർമ്മനിയിൽ ഒമ്പത് വർഷം ഒരു പ്രാദേശിക റെസ്റ്റോറന്റിൽ ജോലി ചെയ്തു. അവൻ വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കുകയും സ്ഥിരതാമസത്തിന് (PR) അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഒരു ദിവസം രാവിലെ ജർമ്മൻ പോലീസ് അവന്റെ വാതിലിൽ മുട്ടി. “അപ്പോൾ പുലർച്ചെ 4 മണിയായിരുന്നു. റൈsack എടുക്കാൻ അവർ അവനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. എന്തുകൊണ്ടാണ് തന്നെ തിരിച്ചയച്ചതെന്ന് അവന് ഇപ്പോഴും അറിയില്ല,” ബൽജീത് കൗർ പറയുന്നു. ഗുർപ്രീത് ഇപ്പോൾ ബഗ്രിയാനിൽ രണ്ട് പശുക്കളെ പരിപാലിക്കുകയും പാൽ വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ജീവിതച്ചെലവുകൾ കഷ്ടിച്ച് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു. സുഖ്‌രാജ് സ്‌പെയിനിലുള്ളതിൽ ബൽജീത് പ്രതീക്ഷയുള്ളവളാണ്. “അവന് അടുത്തിടെ ഒരു റെസ്റ്റോറന്റിൽ ജോലി ലഭിച്ചു… സ്‌പെയിനിൽ വിസ നീട്ടിയെടുക്കാൻ എളുപ്പമാണ്,” അവർ പറയുന്നു.

മറ്റൊരു തിരിച്ചുവരവിനുള്ള സാധ്യത കുടുംബത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ?

ജസ്ബീർ തോൾ നിവർത്തുന്നു. “ഞങ്ങൾക്ക് എന്താണ് വഴി? ഞങ്ങൾക്ക് ഇനി ഭൂമിയൊന്നും ബാക്കിയില്ല. ഈ യാത്രകൾക്കായി ഞങ്ങളുടെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ ഭൂമി ഞങ്ങൾ വിറ്റു. പാട്ടത്തിനെടുത്ത് കൃഷി ചെയ്യുന്നത് അപകടകരമാണ്. വിളവ് മോശമായാലും പാട്ടം കൊടുക്കണം. ഇവിടെയുള്ള സ്വകാര്യ ജോലികൾക്ക് തുച്ഛമായ ശമ്പളമേ ലഭിക്കൂ, തൊഴിലുടമകൾക്ക് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങളെ പുറത്താക്കാം. തേ ഫിർ, നഷെയാൻ നെ കം ഖരാബ് കിതാ ഹൈ — കൂടാതെ, ലഹരിമരുന്നുകൾ കാര്യങ്ങൾ വഷളാക്കി. വിദേശത്താകുമ്പോൾ ജോലി കഠിനമാണെങ്കിലും കൂലി ഉറപ്പാണ്. എന്ത് സംഭവിച്ചാലും നിങ്ങൾക്ക് ശമ്പള ചെക്ക് ലഭിക്കും.”

‘അവന് ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?’

വഴിയുടെ അറ്റത്താണ് 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ നാടുകടത്തപ്പെട്ട മറ്റൊരു യുവാവായ തർജിത് സിംഗിന്റെ (32) വീട്. മിനുസമാർന്ന മാർബിൾ നിലകളും ട്രെൻഡി മരത്തടികൊണ്ടുള്ള സീലിംഗും മുറ്റത്ത് ഒരു എസ്‌യുവിയുമുള്ള ഈ മൂന്ന് നില വീട് ഗംഭീരമായ ആഡംബരത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. നാടുകടത്തപ്പെട്ട യുവാക്കളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുമെന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതോടെ, കുടുംബം ഒരു പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയക്കാരനെ സമീപിക്കുകയും അദ്ദേഹം തർജിതിന് ലുധിയാനയിലെ പഞ്ചാബ് അഗ്രികൾച്ചറൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ 15,000 രൂപ പ്രതിമാസ ശമ്പളത്തിൽ സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡായി ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ തർജിത് ഈ വർഷം ആദ്യം “താൽക്കാലിക വിസയിൽ” സ്‌പെയിനിലേക്ക് പോകാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. തന്റെ ഇളയ മകൻ ധരംജിതും (30) സ്‌പെയിനിലാണെന്ന് അമ്മ നിർമ്മൽ കൗർ പറയുന്നു. “അവൻ അവിടെ ഒരു റെസ്റ്റോറന്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. അവൻ എട്ട് വർഷം മുമ്പാണ് പോയത്, എന്നാൽ ഇതുവരെ വീട്ടിൽ തിരികെ വന്നിട്ടില്ല. പേപ്പറുകൾ ലഭിച്ചാൽ മടങ്ങിവരുമെന്ന് അവൻ പറയുന്നു.” എന്നിട്ടും, തർജിത് പോകാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ അവർ തടസ്സമൊന്നും പറഞ്ഞില്ല. “അത് അവന്റെ ഇഷ്ടമാണ്,” അവർ പറയുന്നു. “അവന് ജീവിതത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ആകണം. അവൻ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ എന്താണ് ചെയ്യുക? ഞങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറച്ച് ഭൂമിയേ ഉള്ളൂ.”

ആളുകളെ വിദേശത്തേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ ബഗ്രിയാന് ഒരു നീണ്ട പാരമ്പര്യമുണ്ടെന്ന് ഗ്രാമസർപഞ്ച് ചരൺജിത്ത് സിംഗ് പറയുന്നു. “കുറഞ്ഞ വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ട് ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടാൻ എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു,” എട്ട് വർഷം ദോഹയിൽ ജോലി ചെയ്ത ശേഷം നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ചരൺജിത്ത് പറയുന്നു. “കുടിയേറുന്ന ഭൂരിഭാഗം യുവാക്കളും 10 അല്ലെങ്കിൽ 12 ക്ലാസുകൾക്കപ്പുറം പഠിച്ചിട്ടില്ല. ഇവിടെ നല്ലൊരു ജോലി നേടാനുള്ള ബിരുദമോ നൈപുണ്യമോ അവർക്കില്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു. വിദേശ പൗരത്വത്തിനായി എല്ലാവരും അനധികൃത വഴികളല്ല സ്വീകരിക്കുന്നതെന്ന് നാല് മാസം മുമ്പ് പഞ്ചാബ് പോലീസിൽ നിന്ന് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായി വിരമിച്ച അജൈബ് സിംഗ് പറയുന്നു. ഒമ്പത് വർഷം മുമ്പ്, പ്രധാന ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പഠനത്തിനും ജോലിക്കും കുടിയേറ്റത്തിനുമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ പ്രാവീണ്യ പരീക്ഷയായ IELTS പാസായ ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൾ ഹർഷ്പ്രീത് കാനഡയിലേക്ക് പോയി. ഇളയ മകൾ സുഖ്മാൻ അഞ്ച് വർഷം മുമ്പ് അവളുടെ വഴിയിൽ പോയി. ജലന്ധറിലെ ഡി.എ.വി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ പഠിക്കുന്ന തന്റെ മകൻ പഞ്ചാബിൽ തന്നെ നിൽക്കണമെന്നാണ് താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന് അജൈബ് സിംഗ് പറയുന്നു, എന്നാൽ “അവന് വിദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കാനാണ് വിധിയെങ്കിൽ, അവൻ പോകും.”