ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ നിലനിർത്തുന്നതിനും ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുമായി ഉപഭോക്താക്കൾ വലിയ തുക ചെലവഴിക്കേണ്ട സാഹചര്യം നിലവിലുണ്ട്. ഡെബിറ്റ് കാർഡ് സേവന നിരക്കുകളുടെ കാര്യത്തിൽ പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകൾ 90 ശതമാനത്തോളം വർധന വരുത്തിയപ്പോൾ, കുറഞ്ഞ ബാലൻസ് സൂക്ഷിക്കാത്തതിനുള്ള പിഴയിൽ സ്വകാര്യ ബാങ്കുകളാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. 2021-22 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 12 പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകൾ ചേർന്ന് ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ചാർജ് ഇനത്തിൽ 3,905.5 കോടി രൂപ ഈടാക്കിയിരുന്നിടത്ത്, 2025-26 ആയപ്പോഴേക്കും ഇത് 93.7 ശതമാനം വർധിച്ച് 7,563.8 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നതായി കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രതി ശീർഷ കണക്കെടുത്താൽ, ഒരു കാർഡിന്മേലുള്ള ശരാശരി മെയിന്റനൻസ് ചാർജ് 61 രൂപയിൽ നിന്ന് 88.8 ശതമാനം വർധിച്ച് 115.1 രൂപയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

മിനിമം ബാലൻസ് പാലിക്കാത്തതിന് ഈടാക്കുന്ന പിഴയിലും വലിയ തോതിലുള്ള വർധനവാണുണ്ടായിരിക്കുന്നത്. 2022-23 മുതൽ 2025-26 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ 27 ശതമാനത്തിന്റെ വർധനവാണ് ഇതിലുണ്ടായത്. കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വർഷം മാത്രം പൊതു-സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ ചേർന്ന് പിഴയിനത്തിൽ 7,086.6 കോടി രൂപ ശേഖരിക്കുകയുണ്ടായി. സാധാരണ സേവിംഗ്സ് അക്കൗണ്ടുകളിലെ ശരാശരി പിഴ തുക 31 രൂപയിൽ നിന്ന് 38 രൂപയായി ഉയർന്നു. സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ ഈടാക്കുന്ന ശരാശരി പിഴയിൽ 45 ശതമാനത്തിന്റെ വലിയ വർധനവ് രേഖപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകളിലെ ശരാശരി പിഴയിൽ 14 ശതമാനത്തിന്റെ കുറവുണ്ടായി എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

എന്നാൽ, സാധാരണക്കാർക്ക് ആശ്വാസമേകുന്ന ചില സർക്കാർ-ആർ.ബി.ഐ (RBI) നയങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി ജൻ ധൻ യോജന (PMJDY) ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബേസിക് സേവിംഗ്സ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളെ മിനിമം ബാലൻസ് പിഴയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, രാജ്യത്തെ 12 പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകളിൽ 10 എണ്ണവും സേവിംഗ്സ് അക്കൗണ്ടുകളിൽ കുറഞ്ഞ ബാലൻസ് സൂക്ഷിക്കാത്തതിനുള്ള പിഴ പിൻവലിച്ചു, രണ്ടെണ്ണം മാത്രമാണ് വാണിജ്യപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ഈ നിരക്കുകൾ നിലനിർത്തിയത്. അക്കൗണ്ടിൽ ബാലൻസ് കുറയുമ്പോൾ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് എസ്.എം.എസ് (SMS), ഇമെയിൽ അല്ലെങ്കിൽ കത്തുകൾ വഴി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകണമെന്നും, പിഴ ഈടാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ബാലൻസ് പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ തക്കതായ സമയം അനുവദിക്കണമെന്നും ആർ.ബി.ഐ ബാങ്കുകളോട് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.