ഫിലിപ്പീൻസിലെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് സാറാ ദുബെർട്ടെയുടെ ഇംപീച്ച്മെന്റ് നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സെനറ്റിന്റെ അധികാരങ്ങളെയും പരമോന്നത കോടതിയുടെ ഇടപെടലുകളെയും കുറിച്ചുള്ള ഭരണഘടനാ ചർച്ചകൾ സജീവമായിരിക്കുകയാണ്. സെനറ്റ് പ്രസിഡന്റിന് മാത്രമേ ഇംപീച്ച്മെന്റ് കോടതിയിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന വാദത്തെ പ്രമുഖ നിയമവിദഗ്ദ്ധൻ അഡ്വ. ഡൊമിംഗോ കയോസ ശക്തമായി എതിർത്തു. ഇംപീച്ച്മെന്റ് നടപടിക്രമങ്ങൾ സ്വയം തീരുമാനിക്കാൻ ഭരണഘടന സെനറ്റിന് വിപുലമായ അധികാരം നൽകുന്നുണ്ടെന്നും, അടിസ്ഥാനപരമായി നിയമനിർമ്മാണ സഭയുടെ പരിധിയിൽ വരുന്ന ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ കോടതികൾ ഇടപെടുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. മുൻപ് സെനറ്റ് അംഗങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച ചില വാദങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്ത കയോസ, ഭരണഘടന വ്യാഖ്യാനിക്കുമ്പോൾ കമ്മീഷന്റെ മുൻകാല ചർച്ചകളേക്കാൾ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടത് ഭരണഘടനയിൽ കൃത്യമായി എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന വരികൾക്കാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. രാജ്യത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ് വിചാരണ നേരിടുമ്പോൾ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അധ്യക്ഷനാകണം എന്ന് മാത്രമാണ് ഭരണഘടനയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ സെനറ്റ് പ്രസിഡന്റ് തന്നെ അധ്യക്ഷനാകണമെന്ന് ഭരണഘടന നിർബന്ധിക്കുന്നില്ലെന്നും, സെനറ്റിന് തങ്ങളുടെ ഭൂരിപക്ഷ വോട്ടിലൂടെ ഇംപീച്ച്മെന്റ് ചട്ടങ്ങളിൽ ഭേദഗതി വരുത്താൻ പൂർണ്ണ അധികാരമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
വിചാരണക്കൊടുവിൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നതിന് കൃത്യമായി 16 വോട്ടുകൾ വേണമെന്ന സെനറ്റ് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാൻസിസ് “ചിസ്” എസ്കുഡെറോയുടെ പ്രസ്താവനയും വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സെനറ്റിലെ ആകെ അംഗങ്ങളുടെ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം വോട്ട് വേണമെന്ന ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥയെ മുൻനിർത്തിയാണ് 24 അംഗങ്ങളുള്ള സെനറ്റിൽ 16 വോട്ടുകൾ വേണമെന്ന് എസ്കുഡെറോ വ്യക്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ, ചില സെനറ്റർമാർ തടവിലോ സസ്പെൻഷനിലോ ആയതുപോലുള്ള പ്രായോഗിക സാഹചര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, വിചാരണയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന യഥാർത്ഥ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന് കയോസ വാദിക്കുന്നു. നിലവിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടക്കാത്തതിനാൽ ഈ വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് പാകമായിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു. ഭാവിയിൽ ഈ വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയിൽ എത്തിയാൽ, അത് ഇംപീച്ച്മെന്റ് വിചാരണകളിൽ സെനറ്റിനുള്ള പരമാധികാരം നിർവ്വചിക്കുന്നതിലും ഫിലിപ്പീൻസിലെ നിയമനിർമ്മാണ സഭയും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിലും നിർണ്ണായകമായേക്കാം.
