മഹാരാഷ്ട്രയിലെ താാനെ ജില്ലയിലെ ഡോംബിവ്‌ലിയിലുള്ള പലാവ സിറ്റി ഹൗസിംഗ് കോംപ്ലക്സിലെ ഒരു ബാത്റൂമിനുള്ളിലെ ഇടുങ്ങിയ കൂട്ടിലാണ് ഏകദേശം മൂന്ന് വയസ്സ് പ്രായമുള്ളതെന്ന് കരുതുന്ന ഒറാങ്ഉട്ടാനെ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. തുടർന്ന് മൃഗത്തെ അധികൃതർ രക്ഷപ്പെടുത്തി.

ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ ഒരു വന്യമൃഗത്തെ അതിന്റെ ജന്മനാടിലേക്ക് തിരികെ അയക്കുന്നത് ഇതാദ്യമായിട്ടായിരിക്കാം. അനധികൃത വന്യജീവി കടത്തലിൽ നിന്ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ താാനെ ജില്ലയിൽ വെച്ച് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ ആൺ ഒറാങ്ഉട്ടാനാണ് തിങ്കളാഴ്ച ഇന്തോനേഷ്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്നത്.

സുപ്രീം കോടതി നിയമിച്ചതും വിരമിച്ച സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് ദീപക് വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ളതുമായ ഉന്നതാധികാര സമിതിയുടെ (എച്ച്.പി.സി) ഉത്തരവിനെ തുടർന്ന്, 2025 മാർച്ച് മുതൽ ‘വാന്താര’യുടെ കീഴിലുള്ള ഗ്രീൻസ് സുവോളജിക്കൽ റെസ്ക്യൂ ആൻഡ് റീഹാബിലിറ്റേഷൻ സെന്ററിലാണ് (ജി.ഇസെഡ്.ആർ.ആർ.സി) ഈ പ്രൈമേറ്റിനെ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വൃത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച വിവരമനുസരിച്ച്, വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ക്രൈം കൺട്രോൾ ബ്യൂറോ (പശ്ചിമ മേഖല) ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വാന്താര ജീവനക്കാർ, ഇന്തോനേഷ്യൻ സർക്കാരിന്റെ ചെറിയൊരു സംഘം ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ അഹമ്മദാബാദിൽ നിന്ന് ഒരു സ്വകാര്യ വിമാനത്തിലാണ് ഒറാങ്ഉട്ടാനെ കൊണ്ടുപോയത്. തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ പ്രൈമേറ്റ് ജക്കാർത്തയിൽ എത്തിയതായി വിവരമുണ്ട്.

പ്രോട്ടോക്കോൾ പ്രകാരം മൃഗത്തെ ക്വാറന്റൈൻ ഏരിയയിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും സ്വകാര്യ വിമാനത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്വാറന്റൈൻ കാലയളവിന് ശേഷം മൃഗത്തെ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറ്റാനാണ് സാധ്യത.

ഇന്ത്യയിലേക്ക് കടത്തുന്ന ജീവനുള്ള മൃഗങ്ങളെ നാടുകടത്താൻ എയർപോർട്ട് അധികൃതരും കസ്റ്റംസും എയർലൈൻ കമ്പനികളും പലപ്പോഴും സഹകരിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കേസിൽ, മൃഗത്തെ പിടികൂടിയത് ഇന്ത്യൻ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ ഏറെ ഉള്ളിൽ നിന്നാണ്.

ബാത്റൂമിനുള്ളിലെ ഇടുങ്ങിയ കൂട്ടിൽ കണ്ടെത്തി

ഡോംബിവ്‌ലിയിലെ പലാവ സിറ്റി ഹൗസിംഗ് കോംപ്ലക്സിലെ ഒരു ബാത്റൂമിനുള്ളിലെ ഇടുങ്ങിയ കൂട്ടിലാണ് ഏകദേശം മൂന്ന് വയസ്സ് പ്രായമുള്ളതെന്ന് കരുതുന്ന ഈ പ്രൈമേറ്റിനെ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. സംശയാസ്പദമായ രീതിയിൽ കടത്തിയ വലിയൊരു വന്യജീവി ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായി, താാനെ ഫോറസ്റ്റ് ഡിവിഷൻ നടത്തിയ റെയ്ഡിനിടയിലാണ് ഇത് രക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്.

തുടക്കത്തിൽ ഈ പ്രൈമേറ്റിനെ നാഗ്പൂരിലെ ബാലാസാഹെബ് താക്കറെ ഗോരേവാഡ ഇന്റർനാഷണൽ സുവോളജിക്കൽ പാർക്കിലേക്കാണ് അയച്ചത്. പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി പാനലിന്റെ ഉത്തരവപ്രകാരം വാന്താരയിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ പ്രകാരം, ഒറാങ്ഉട്ടാനെ പ്രാദേശിക മൃഗശാലയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നത് അനുയോജ്യമാകില്ലെന്ന സുപ്രീം കോടതി എച്ച്.പി.സിയുടെ അഭിപ്രായം മാനിച്ച്, ശരിയായ പുനരധിവാസത്തിനായി മൃഗത്തെ ജി.ഇസെഡ്.ആർ.ആർ.സിയിലേക്ക് മാറ്റാൻ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ അന്നത്തെ ചീഫ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് വാർഡൻ എം. ശ്രീനിവാസ റാവു 2025 മാർച്ച് 1-ന് ഗോരേവാഡ മൃഗശാലയ്ക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ പ്രകാരം, ഇന്തോനേഷ്യയുമായി ഏകോപിപ്പിച്ച് ഈ മൃഗത്തെ തിരിച്ചയക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ 2025-ൽ തന്നെ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഇന്തോനേഷ്യ ഇതിനായി ഇറക്കുമതി അനുമതിയും നൽകിയിരുന്നു.

മൃഗങ്ങളുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും അതിർത്തി കടന്നുള്ള വ്യാപാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര കൺവെൻഷൻ (CITES) പ്രകാരം, ഒറാങ്ഉട്ടാനുകളെ അപെൻഡിക്സ് I-ൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഗവേഷണം, അംഗീകൃത മൃഗശാലകൾ തമ്മിലുള്ള കൈമാറ്റം, പ്രജനന പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി ഇവയുടെ വ്യാപാരം കർശനമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ളതാണെങ്കിൽ മൃഗങ്ങളെ അവയുടെ ജന്മനാടുകളിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കാൻ ഈ അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ജന്മനാടുമായോ കയറ്റി അയച്ച രാജ്യവുമായോ കൂടിയാലോചിച്ച ശേഷം ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ ഇന്ത്യയുടെ വന്യജീവി സംരക്ഷണ നിയമവും നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്.