ബോളിവുഡ് താരം ടൈഗർ ഷ്രോഫിന് നേരെ ജൂഹുവിൽ ഞായറാഴ്ചയുണ്ടായ വെടിവെപ്പിന് പിന്നിൽ ലോറൻസ് ബിഷ്‌ണോയ് ഗാംഗ് ആണെന്ന അവകാശവാദങ്ങളെക്കുറിച്ച് പോലീസ് അന്വേഷണം നടത്തുകയാണ്. എന്നാൽ, ബാബ സിദ്ദിഖി, സൽമാൻ ഖാൻ, രോഹിത് ഷെട്ടി എന്നിവർക്ക് നേരെ മുംബൈയിൽ മുൻപുണ്ടായ ആക്രമണങ്ങളിലും ഗുജറാത്തിലെ സബർമതി സെൻട്രൽ ജയിലിൽ കഴിയുന്ന ലോറൻസ് ബിഷ്‌ണോയിയെയോ, ഡൽഹി തിഹാർ ജയിലിലുള്ള സഹോദരൻ അൻമോളിനെയോ കസ്റ്റഡിയിൽ വാങ്ങാൻ മുംബൈ പോലീസിന് സാധിച്ചിട്ടില്ല.

മുംബൈ കോടതികളിൽ വാദം കേൾക്കുന്ന കേസുകളിൽ കുറ്റപത്രത്തിൽ തെരയുന്ന പ്രതികളായി (wanted accused) ഇരുവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇതുവരെ പ്രതി ചേർത്തിട്ടില്ല. അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് ഇവരെ ജയിലിന് വെളിയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിന് തടസ്സമായി നിൽക്കുന്നത് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHA) പ്രത്യേക ഉത്തരവാണ്. ടൈഗർ ഷ്രോഫിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിലും ഇവരെ ഇതുവരെ പ്രതി ചേർത്തിട്ടില്ല.

ഇക്കാര്യം ഇപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ തലത്തിലും വലിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. “ഗുജറാത്തിലെ സബർമതി ജയിലിൽ കഴിയുന്ന ഒരാൾക്ക് വെളിയിൽ ഇത്രയധികം സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ എങ്ങനെ സാധിക്കുന്നു? രാജ്യത്ത് നക്സലിസം ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാൻ ഇന്ത്യക്ക് സാധിച്ചപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ ഗാംഗിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കാത്തത്?” എന്ന് ശിവസേന (യുബിടി) നേതാവ് പ്രിയങ്ക ചതുർവേദി എക്സിൽ (X) കുറിച്ചു.

സൽമാൻ ഖാന്റെ വീടിന് വെളിയിൽ നടന്ന ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ജയിലിൽ ചെന്ന് ഈ ഗുണ്ടാതലവനെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ മുംബൈ പോലീസിന് എന്തുകൊണ്ട് സാധിച്ചില്ലെന്നും, ഈ വിഷയത്തിൽ സജീവമായ സഹകരണം ഉണ്ടാകാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും അവർ ചോദിച്ചു.

ബിഷ്‌ണോയ് സഹോദരന്മാരെ ജയിലിൽത്തന്നെ നിലനിർത്തുന്ന ഉത്തരവ് ഏതാണ്?

2023 ഓഗസ്റ്റിൽ, കോഡ് ഓഫ് ക്രിമിനൽ പ്രൊസീജറിലെ (CrPC) സെക്ഷൻ 268 പ്രകാരം ലോറൻസിനെ ഒരു ആവശ്യത്തിനും ജയിലിന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത് തടഞ്ഞുകൊണ്ട് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം (MHA) ഉത്തരവിറക്കി. ഒരു വർഷത്തേക്കായിരുന്നു ഈ ഉത്തരവ്. 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇത് ഒരു വർഷത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. CrPC-ക്ക് പകരം വന്ന ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ (BNSS) സെക്ഷൻ 303 പ്രകാരം പിന്നീട് ഇത് വർഷം തോറും നീട്ടിനൽകിവരികയാണ്. 2025 നവംബറിൽ അൻമോളിനെ യു.എസിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തിയ ശേഷം, 2025 ഡിസംബർ 5-ന് അവനും സമാനമായ ഉത്തരവ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ചു.

ഈ ഉത്തരവുകൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, ഇവരെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാൻ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഉത്തരവുകൾക്കൊന്നും പ്രാബല്യമുണ്ടാവില്ല. ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ കോടതിയുടെ അനുമതി വാങ്ങി ജയിലിനുള്ളിൽ വെച്ച് മാത്രമേ ചോദ്യം ചെയ്യാവൂ.

നിയമം പറയുന്നത് എന്താണ്?

BNSS സെക്ഷൻ 303 പ്രകാരം, കേന്ദ്ര ഏജൻസികൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകളിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും മറ്റു കേസുകളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കും പൊതുവായോ പ്രത്യേകമായോ ഉള്ള ഉത്തരവിലൂടെ ഒരു പ്രതിയെയും ജയിലിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് മാറ്റരുതെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കാം.

സെക്ഷൻ 303(2) പ്രകാരം ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ മൂന്ന് കാരണങ്ങളാണ് ഉന്നയിക്കുന്നത്:

പ്രതി ചെയ്ത കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം.

ജയിലിന് വെളിയിൽ കൊണ്ടുവന്നാൽ ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത.

പൊതുതാല്പര്യം.

എങ്കിലും, ജയിലിനുള്ളിലെ ചോദ്യം ചെയ്യലിന് പരിധികളുണ്ടെന്ന് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഒന്നോ രണ്ടോ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മാത്രമേ നിശ്ചിത മണിക്കൂറുകളിലേക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ, മാത്രമല്ല കേസിലെ മറ്റ് പ്രതികളുമായി ഇരുത്തി ചോദ്യം ചെയ്യാനും സാധിക്കില്ല.

ബാബ സിദ്ദിഖി കേസിൽ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?

മുൻ മന്ത്രിയും എൻസിപി നേതാവുമായ ബാബ സിദ്ദിഖി 2024 ഒക്ടോബർ 12-നാണ് ബാന്ദ്ര ഈസ്റ്റിൽ വെച്ച് വെടിയേറ്റ് മരിച്ചത്. കേസിലെ 27 പ്രതികളും പ്രവർത്തിച്ചത് അൻമോളിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണെന്നാണ് പോലീസ് പറയുന്നത്. കുറ്റപത്രത്തിൽ അൻമോൾ തെരയുന്ന പ്രതിയാണ്.

ഈ വർഷം ജൂലൈ 3-ന്, ബാബ സിദ്ദിഖിയുടെ ഭാര്യ, പോലീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള “വീഴ്ച” ആരോപിച്ച് അൻമോളിനെ തിഹാർ ജയിലിൽ നിന്ന് കസ്റ്റഡിയിൽ വാങ്ങാൻ മുംബൈ പോലീസിനോട് നിർദ്ദേശിക്കണമെന്ന് കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ജൂലൈ 10-ന് മക്കോക്ക (MCOCA) പ്രത്യേക കോടതി, പ്രതിയെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാത്തതിന് പോലീസിനെ രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുകയും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് അയക്കുകയും ചെയ്തു.

പോലീസ് നൽകിയ മറുപടിയിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉത്തരവാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചത്. പ്രതിയുടെ ശാരീരിക കസ്റ്റഡി ലഭിക്കുന്നതിന് നിയമപരമായ തടസ്സമുണ്ടെന്നും, കൃത്യമായ അന്വേഷണത്തിന് കസ്റ്റഡി അത്യാവശ്യമാണെങ്കിലും തങ്ങൾക്ക് മറ്റ് വഴികളില്ലെന്നും പോലീസ് വ്യക്തമാക്കി. തുടർന്ന് ജൂലൈയിൽ ഡൽഹിയിലെ പ്രത്യേക എൻഐഎ കോടതി മുംബൈ പോലീസിന്റെ പ്രൊഡക്ഷൻ വാറന്റ് തള്ളി.

സൽമാൻ ഖാൻ കേസിൽ?

2024-ൽ നടൻ സൽമാൻ ഖാന്റെ ബാന്ദ്രയിലെ വീടിന് പുറത്ത് വെടിവെപ്പ് നടന്ന കേസിൽ, കീഴടങ്ങാനും വിചാരണയിൽ പങ്കാളിയാകാനും അൻമോൾ തന്നെ അപേക്ഷ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഇതുവരെ തീരുമാനമായിട്ടില്ല.

ഇത്തരം ഉത്തരവുകൾ എപ്പോഴാണ് ചുമത്തുന്നത്?

സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് സർക്കാരുകൾ ഇത്തരം തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത്. പ്രതി പുറത്തിറങ്ങിയാൽ ഒളിവിൽ പോകാനോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ജീവന് ഭീഷണിയുണ്ടാകാനോ സാധ്യതയുണ്ട്. കൂടാതെ ധാരാളം കേസുകളിൽ പ്രതികളായവരെ പുറത്തിറക്കുന്നത് ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.

2008-ലെ മുംബൈ ഭീകരാക്രമണ കേസ് പ്രതി സാബിയുദ്ദീൻ അൻസാരിയെ (അബു ജുൻദാൽ) കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്നത് തടഞ്ഞുകൊണ്ട് 2013 മേയിൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ സമാനമായ ഉത്തരവിറക്കിയിരുന്നു. അൻസാരി ഇതിനെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തെങ്കിലും, കേസിന്റെ ഗൗരവം കണക്കിലെടുത്ത് കോടതി അപേക്ഷ തള്ളുകയും ജയിലിൽ നിന്ന് വീഡിയോ ലിങ്ക് വഴി വിചാരണയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അനുമതി നൽകുകയും ചെയ്തു.

ലോറൻസ് കഴിയുന്ന ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ, 2014-ൽ തടവുകാരുടെ കൈമാറ്റം തടയുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയ്ക്ക് ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യണമെന്നും ഇതിൽ പറയുന്നു.

ടൈഗർ ഷ്രോഫ് കേസിൽ ഇത് എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്?

ഞായറാഴ്ചത്തെ ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വന്ന പോസ്റ്റിൽ ലോറൻസ് ബിഷ്‌ണോയ് ഗാംഗിന്റെ പേരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഫെബ്രുവരിയിൽ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് രോഹിത് ഷെട്ടിയുടെ വീടിന് മുന്നിലുണ്ടായ വെടിവെപ്പിലും ഇതുതന്നെയാണ് സംഭവിച്ചത്. ടൈഗർ ഷ്രോഫിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിലും ബിഷ്‌ണോയ് ഗാംഗിന് പങ്കുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ, നിലവിലെ കേന്ദ്ര ഉത്തരവുകൾ കാരണം ബിഷ്‌ണോയ് സഹോദരന്മാരെ കസ്റ്റഡിയിൽ വാങ്ങാൻ മുംബൈ പോലീസിന് സാധിക്കില്ല.