സൗരോർജ്ജവും പവനോർജ്ജവും വൻതോതിൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് ഫിലിപ്പീൻസ് കടക്കുകയാണ്. എന്നാൽ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയും കാറ്റ് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്ന പരമ്പരാഗത ചോദ്യത്തിന് രാജ്യം പരിഹാരം തിരയുന്നു. ഇതിനുള്ള ഉത്തരമാണ് മലനിരകളിലും താഴ്‌വരകളിലും നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുന്ന ‘പമ്പ്ഡ്-സ്റ്റോറേജ് ഹൈഡ്രോപവർ’ (Pumped-storage hydropower) അഥവാ ‘വാട്ടർ ബാറ്ററികൾ’. സോളാർ, വിൻഡ് പ്ലാന്റുകളിൽ നിന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന അധിക വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം താഴ്ന്ന ജലാശയത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ജലാശയത്തിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് മാറ്റുകയും, പിന്നീട് വൈദ്യുതി ആവശ്യമായി വരുമ്പോൾ വെള്ളം താഴേക്ക് ഒഴുക്കി ടർബൈനുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്.

നിരവധി വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും പ്രധാന നദികളും ഉള്ള ഫിലിപ്പീൻസിന് ഇത് ഏറെ അനുയോജ്യമാണ്. മൂന്നാം ഗ്രീൻ എനർജി ലേലത്തിലൂടെ 4,250 മെഗാവാട്ട് പമ്പ്ഡ്-സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിട്ടതെങ്കിലും 6,350 മെഗാവാട്ടിന്റെ പ്രൊപ്പോസലുകൾ ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. അപയാവോയിലെ മട്ടൺ (2,000 MW), ബംഗുഎറ്റിലെ കിബുങ്കൻ (500 MW), റിസാലിലെ വാവ (600 MW), ലഗൂണയിലെ പക്കിൾ (1,400 MW) എന്നിവ ഇതിൽ പ്രമുഖ പദ്ധതികളാണ്. രാജ്യത്തെ തരിശുഭൂമികളും ജലസ്രോതസ്സുകളും കണ്ടെത്തി പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ജപ്പാൻ ഇന്റർനാഷണൽ കോഓപ്പറേഷൻ ഏജൻസിയുമായി (JICA) ചേർന്ന് സർക്കാർ സർവേ നടത്തുന്നുണ്ട്.

എന്താണ് ‘വാട്ടർ ബാറ്ററി’? ഫിലിപ്പീൻസിന് ഇതുകൊണ്ട് എന്താണ് നേട്ടം?

രണ്ട് വലിയ ജലാശയങ്ങൾ ഉയർന്ന സ്ഥലത്തും താഴ്ന്ന സ്ഥലത്തുമായി നിർമ്മിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംവിധാനമാണിത്. വൈദ്യുതി ആവശ്യകത കുറവുള്ള സമയത്ത് വെള്ളം മുകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് ഊർജ്ജം സംഭരിക്കുകയും, വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കൂടുമ്പോൾ വെള്ളം താഴേക്ക് ഒഴുക്കി വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രാസ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ദീർഘകാലത്തേക്ക് വൻതോതിൽ ഊർജ്ജം സംഭരിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും. 2030-ഓടെ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ വിഹിതം 35 ശതമാനമായും 2040-ഓടെ 50 ശതമാനമായും ഉയർത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഫിലിപ്പീൻസിന് ഇത്തരം സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിലെ പുതിയ നിയമപ്രകാരം 10 മെഗാവാട്ടിൽ കൂടുതലുള്ള പുതിയ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ പദ്ധതികൾ കുറഞ്ഞത് 20 ശതമാനം എനർജി സ്റ്റോറേജ് ശേഷിയുള്ളവയായിരിക്കണം എന്ന് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് എനർജി (DOE) നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പദ്ധതി നേരിടുന്ന 5 പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ

1. അനുയോജ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ: അനുയോജ്യമായ ഭൂപ്രകൃതി, ജലലഭ്യത, ഗതാഗത-പ്രസരണ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത് വെല്ലുവിളിയാണ്. പരിസ്ഥിതിക്കും വനങ്ങൾക്കും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾക്കും ആഘാതമുണ്ടാക്കാത്ത സ്ഥലങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.

2. ജല ലഭ്യതയും മാനേജ്‌മെന്റും: വാട്ടർ ബാറ്ററികൾക്ക് അനന്തമായ ജലസ്രോതസ്സില്ല. ബാഷ്പീകരണം, ചോർച്ച എന്നിവ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ജലനഷ്ടവും വരൾച്ച അല്ലെങ്കിൽ കൊടുങ്കാറ്റ് പോലുള്ള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും നേരിടേണ്ടതുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, കൃഷി എന്നിവയെ ബാധിക്കാത്ത രീതിയിൽ ജലമാനേജ്‌മെന്റ് നടത്തണം.

3. പരിസ്ഥിതി-സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ: വൻകിട ജലാശയങ്ങളുടെയും തുരങ്കങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണം പ്രാദേശിക ആവാസവ്യവസ്ഥയെയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതമാർഗ്ഗങ്ങളെയും ബാധിച്ചേക്കാം. ഇതിനായി കടുത്ത പരിസ്ഥിതി ആഘാത പഠനങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

4. ഉയർന്ന നിർമ്മാണച്ചെലവും വിപണി നിബന്ധനകളും: പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾക്ക് വൻതുക നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്. വാവ, പക്കിൾ പദ്ധതികൾക്ക് മാത്രം ശതകോടിക്കണക്കിന് പെസോ ചെലവ് വരും. കൂടാതെ, സ്റ്റോറേജ് പ്ലാന്റുകൾ നൽകുന്ന സേവനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് കൃത്യമായ നിരക്ക് നിശ്ചയിക്കാൻ എനർജി റഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ (ERC) അനുയോജ്യമായ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കണം.

5. വൈദ്യുതി പ്രസരണ ശൃംഖലയുടെ (Transmission Grid) ശേഷി: വൻതോതിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ശക്തമായ പ്രസരണ ശൃംഖല ആവശ്യമാണ്. ദ്വീപുകളുടെ കൂട്ടമായ ഫിലിപ്പീൻസിൽ ഗ്രിഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി മെച്ചപ്പെടുത്താതെ വാട്ടർ ബാറ്ററികളുടെ പൂർണ്ണ പ്രയോജനം ലഭിക്കില്ല.

രാസ ബാറ്ററികളും വാട്ടർ ബാറ്ററികളും

ലിഥിയം അയൺ പോലെയുള്ള കെമിക്കൽ ബാറ്ററികളും പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജും തമ്മിൽ മത്സരമല്ല, മറിച്ച് പരസ്പര പൂരകങ്ങളാണ്. കെമിക്കൽ ബാറ്ററികൾ വളരെ വേഗത്തിൽ പ്രതികരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഗ്രിഡിന്റെ ‘റിഫ്ലെക്സുകൾ’ ആണെങ്കിൽ, വാട്ടർ ബാറ്ററികൾ ദീർഘനേരം വലിയ അളവിൽ ഊർജ്ജം സംഭരിച്ചു നിർത്തുന്ന ഗ്രിഡിന്റെ ‘ശ്വാസകോശങ്ങളും ജലാശയങ്ങളുമാണ്’. ഉച്ചസമയത്തെ അധിക സൗരോർജ്ജം ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം മുകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യുകയും, വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ സോളാർ കുറയുമ്പോൾ ഇവയിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ സിസ്റ്റം ക്രമീകരിക്കാൻ സാധിക്കും.

തീരദേശ രാജ്യമായ ഫിലിപ്പീൻസിന് തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾ സുസ്ഥിരമായി നിറവേറ്റാൻ വാട്ടർ ബാറ്ററികൾ വലിയ അവസരമാണ് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതിക്കും ജനങ്ങൾക്കും ആഘാതമുണ്ടാക്കാതെ, വ്യക്തമായ ആസൂത്രണത്തോടെ ഇവ നടപ്പിലാക്കുക എന്നതാണ് അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികൾക്ക് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളി.