ന്യൂയോർക്ക് (റോയിട്ടേഴ്സ്): റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ തറ തകർത്ത സ്ഫോടനത്തെ തുടർന്ന് ജെഫ് ബെസോസിന്റെ ബഹിരാകാശ കമ്പനിയായ ബ്ലൂ ഒറിജിന് (Blue Origin) മാസങ്ങളോളം നീളുന്ന തിരിച്ചടി നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് കമ്പനി, വ്യവസായ വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് ആമസോണിന്റെ ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണ പദ്ധതികളെ ബാധിക്കുമെന്നും വാണിജ്യ വിക്ഷേപണ വിപണിയിൽ ഈലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ് എക്സിന്റെ (SpaceX) ആധിപത്യം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.

അടുത്ത ആഴ്ച നടക്കാനിരിക്കുന്ന ‘ന്യൂ ഗ്ലെൻ’ (New Glenn) റോക്കറ്റിന്റെ വിക്ഷേപണത്തിന് മുന്നോടിയായി എഞ്ചിൻ പരീക്ഷണാർത്ഥം ജ്വലിപ്പിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ അപകടം സംഭവിച്ചത്. ജെഫ് ബെസോസിന്റെ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വളരെ നിർണായകമായ ഒരു സമയത്താണ് ഈ വീഴ്ച ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ഹെവി-ലിഫ്റ്റ് റോക്കറ്റ് വിപണിയിലും ആഗോള സാറ്റലൈറ്റ് ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖലയിലും ഈലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ് എക്സിന് ശക്തമായ ഒരു എതിരാളിയായി മാറാൻ ബ്ലൂ ഒറിജിനും ആമസോണും ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ തിരിച്ചടി.

വ്യാഴാഴ്ചയുണ്ടായ ഈ സംഭവം നാസയുടെ (NASA) ചാന്ദ്ര ദൗത്യങ്ങളെയും സങ്കീർണ്ണമാക്കിയേക്കാം. ഇന്റർസ്റ്റെല്ലാർ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഡയലോഗിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ‘നോ, ഇറ്റ്സ് നെസസറി’ (No, It’s Necessary) എന്ന് പേരിട്ടിരുന്ന ബ്ലൂ ഒറിജിന്റെ ബൂസ്റ്റർ റോക്കറ്റാണ് അപകടത്തിൽ തകർന്നത്. ഇവിടുത്തെ വിക്ഷേപണ തറ “ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും നശിച്ച” നിലയിലാണ്. ഇത് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ കുറഞ്ഞത് ആറ് മാസമോ അതിൽ കൂടുതലോ എടുത്തേക്കുമെന്നാണ് ഈ രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സ്പേസ് എക്സിന്റെ സ്റ്റാർഷിപ്പ് റോക്കറ്റും ഒരു വർഷം മുമ്പ് വിക്ഷേപണ തറയിൽ വെച്ച് സ്ഫോടനത്തിൽ തകർന്നിരുന്നുവെന്നും, എന്നാൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ട കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെ അവർക്കത് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ സാധിച്ചുവെന്നും ബഹിരാകാശ കൺസൾട്ടിങ് വിദഗ്ദ്ധനായ ആന്റോയിൻ ഗ്രെനിയർ പറഞ്ഞു.

മാസങ്ങൾ നീളുന്ന പുനർനിർമ്മാണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു

മുമ്പ് 2016-ൽ സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഫാൽക്കൺ 9 റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ തറയിൽ വെച്ച് പൊട്ടിത്തെറിച്ചപ്പോൾ, കേടുപാടുകൾ തീർക്കാൻ അവർക്ക് ഒരു വർഷത്തിലേറെ സമയം വേണ്ടി വന്നിരുന്നു. എങ്കിലും ഫ്ലോറിഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ വിക്ഷേപണ തറയിലേക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റി 4.5 മാസത്തിനുള്ളിൽ വിക്ഷേപണങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ബ്ലൂ ഒറിജിനെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതിരിക്കാൻ ആമസോൺ സ്പേസ് എക്സ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പങ്കാളികളെയും കൂടെ കൂട്ടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഈ സംഭവം ബെസോസിനേക്കാൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിരകാല എതിരാളിയായ മസ്കിന് വിപണിയിൽ കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകും. “ഇത് സംഭവിച്ചതിൽ ഖേദിക്കുന്നു, എത്രയും വേഗം നിങ്ങൾക്ക് ഇത് മറികടക്കാൻ സാധിക്കട്ടെ,” എന്ന് മസ്ക് എക്സ് (X) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ കുറിച്ചു.

നിയമപരമായ സമയപരിധികൾ പാലിക്കുന്നതിനായി 2026 ജൂലൈയോടെ തങ്ങളുടെ 3,200-ലധികം ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖലയുടെ പകുതിയും ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കാൻ ആമസോൺ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത് ന്യൂ ഗ്ലെൻ റോക്കറ്റിന്റെ അതിവേഗ വിക്ഷേപണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു. എന്നാൽ എഫ്.എ.എ (FAA) വിക്ഷേപണങ്ങൾക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തുന്നത് നീണ്ടുപോയാൽ ഇത് ഈ സമയപരിധിയെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കും.

ഉപഗ്രഹ ശൃംഖലയുടെ വിന്യാസം പ്രതിസന്ധിയിൽ

ആമസോൺ മറ്റ് പ്രമുഖ വിക്ഷേപണ ദാതാക്കളുടെ ലഭ്യമായ ഭൂരിഭാഗം ശേഷിയും ഇതിനകം തന്നെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞതായി ഗ്രെനിയർ വ്യക്തമാക്കി. സ്പേസ് എക്സിന് ഈ അധിക ആവശ്യം ഒരു പരിധി വരെ ഏറ്റെടുക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, അവരുടെ ഫാൽക്കൺ 9 റോക്കറ്റുകൾക്ക് ന്യൂ ഗ്ലെൻ റോക്കറ്റിന്റെ പകുതിയോളം ഉപഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രമേ ഒരൊറ്റ വിക്ഷേപണത്തിൽ വഹിക്കാൻ സാധിക്കൂ. ഇത് ദൗത്യങ്ങളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടി വരുമെന്ന വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. കൂടാതെ, ചാന്ദ്ര പേടകങ്ങൾ പ്രത്യേക റോക്കറ്റുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നത് എന്നതിനാൽ മറ്റൊരു റോക്കറ്റിലേക്ക് പെട്ടെന്ന് മാറുന്നത് സങ്കീർണ്ണമാണ്.

ഈ വർഷം അവസാനം ബ്ലൂ ഒറിജിന്റെ ആദ്യത്തെ ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ ചാന്ദ്ര ലാൻഡർ വിക്ഷേപിക്കാനും ഈ റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, 2028-ലെ ആർട്ടെമിസ് 4 ദൗത്യത്തിന് മുന്നോടിയായി രണ്ട് ലൂണാർ റോവറുകൾ എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള കരാർ നാസ ഈ കമ്പനിക്ക് നൽകിയിരുന്നു. ഈ അപകടം തങ്ങളുടെ ആർട്ടെമിസ്, മൂൺ ബേസ് പ്രോഗ്രാമുകളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തുമെന്ന് നാസ വ്യാഴാഴ്ച അറിയിച്ചു. എങ്കിലും ദൗത്യങ്ങൾ മറ്റേതെങ്കിലും ഏജൻസികൾക്ക് കൈമാറേണ്ടി വരുമോ എന്ന കാര്യം വ്യക്തമല്ല.