6 വയസ്സുകാരി തെരുവ് നായയുടെ കടിയേറ്റ് പേവിഷബാധയേറ്റ് മരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഈ വിഷയത്തിൽ സ്വമേധയാ (Suo Motu) കേസെടുത്തിരുന്നു. ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഈ കേസിൽ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. തെരുവ് നായകളുടെ കടിയേൽക്കുമെന്ന ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കുക എന്നത് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
നേരത്തെ, ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ജെ.ബി. പർദിവാല, ആർ. മഹാദേവൻ എന്നിവരടങ്ങിയ രണ്ടംഗ ബെഞ്ച് ഡൽഹി-എൻസിആർ മേഖലയിലെ എല്ലാ തെരുവ് നായകളെയും തെരുവുകളിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക ഷെൽട്ടറുകളിലേക്ക് മാറ്റണമെന്നും അവയെ വീണ്ടും തെരുവിലേക്ക് വിടരുതെന്നും ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവിനെതിരെ മൃഗസ്നേഹികൾ വലിയ പ്രതിഷേധവുമായി സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചു. തുടർന്ന് വിഷയം മൂന്നംഗ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടുകയായിരുന്നു.
രണ്ടംഗ ബെഞ്ചിന്റെ മുൻ ഉത്തരവ് ഭേദഗതി ചെയ്തുകൊണ്ട് മൂന്നംഗ ബെഞ്ച് താൽക്കാലിക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്താതെ എല്ലാ തെരുവ് നായകളെയും പിടിച്ച് ഷെൽട്ടറുകളിലാക്കാൻ പൊതുവായ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നത് നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാകുമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പിടി കൂടുന്ന നായകളെ തിരികെ വിടുന്നത് വിലക്കിക്കൊണ്ടുള്ള രണ്ടംഗ ബെഞ്ചിന്റെ നിർദ്ദേശം തൽക്കാലത്തേക്ക് മാറ്റിവെക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. പകരം, “പിടികൂടുന്ന നായകളെ വന്ധ്യംകരണത്തിനും, വിരവിമുക്തമാക്കലിനും, വാക്സിനേഷനും വിധേയമാക്കിയ ശേഷം അവയെ പിടികൂടിയ അതേ സ്ഥലത്തുതന്നെ തിരികെ വിടണം” എന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഇതിനെത്തുടർന്ന്, നവംബർ 7-ന് സുപ്രീം കോടതി എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും പുതിയ നിർദ്ദേശം നൽകി. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, കായിക സമുച്ചയങ്ങൾ (Sports complexes), ബസ് സ്റ്റാൻഡുകൾ, ഡിപ്പോകൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ എന്നിവയുടെ പരിസരങ്ങളിൽ നിന്ന് തെരുവ് നായകളെ നീക്കം ചെയ്യണം. മൃഗജനന നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങൾ (Animal Birth Control Rules) പാലിച്ചുകൊണ്ട് കൃത്യമായ വന്ധ്യംകരണത്തിനും വാക്സിനേഷനും ശേഷം ഇവയെ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട അഭയകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് (Designated shelters) മാറ്റണമെന്നാണ് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
